Vota ba FRETILIN!
Eleisaun Parlamentár 2007
"Defende independensia Timor-Leste nian"
Komunikadu de Imprensa
20 Juñe 2007
FRETILIN husu apoiu ba Prezidente da Repúblika ninia pozisaun kona-ba justisa
FRETILIN hatete ohin katak FRETILIN apoia Sr. Prezidente José
Ramos-Horta nia pozisaun ne'ebé nia fó-sai públikamente katak amnestia
labele fó ba "krimes graves ka krime kontra humanidade" tanba ne'e "la
konsistente (la la'o hanesan) ho lei internasionál".
Hanesan partidu ne'ebé iha maioria iha Timor-Leste, FRETILIN husu ba
partidu hotu-hotu atu fo sira nia apoiu ba Sr. Prezidente Ramos-Horta
nia deklarasaun hanesan fó-sai iha reportajen AAP nian iha loron 15 de
Juñu 2007.
Kandidatu FRETILIN ba parlamentu, Aniceto Guterres, ohin dehan,
"hanesan Sr. Prezidente Ramos-Horta, FRETILIN fiar katak atu hetan
justisa tenke halo uluk investigasaun loloos kona-ba krime sira ne'e,
hodi lori to'o julgamentu ho sentensa. Ne'e tanba respeitu ba direitus
humanus ho lei maka importante liu ba ita nia demokrasia ne'ebé foin
moris. Rai ki'ik-oan sira hanesan ita nian sempre iha fé ba lei
internasionál hanesan buat úniku ida, ne'ebé bele fó seguransa ba
nasaun-ki'ik sira.
"FRETILIN maka úniku instituisaun polítika ne'ebé sempre defende ho
konsisténsia direitu vítima sira bainhira hetan abuzus ba direitus
humanus iha Timor-Leste.
"FRETILIN maka insiste katak lejislasaun atu harii Comissão de
Acolhimento, Verdade e Reconciliação (CAVR) ho Comissão da Verdade e
Amizade (CTF) labele inklui amnestia ka imunidade ba ema sira ne'ebé
komete krimes graves entre tinan 1975 ho 1999. Ami halo nune'e hodi
tuir nafatin ita nia kometimentu ba prinsípius lei internasionál nian.
Ami reziste presaun oioin hosi líder polítiku balu, inklui líder balu
ne'ebé tuir hela eleisaun ne'e, hodi garante katak justisa ho lei
tenke hamriik-metin nafatin."
Guterres kontinua katak "amnestia labele sai hanesan prekondisaun ba
kooperasaun iha investigasaun. Amnestia hanesan buat ida atu ita uza
de'it iha situasaun ne'ebé apropriadu (loloos), hanesan porezemplu,
karik amnestia ne'e bele lori ita ba deskobre lia-loos ne'ebé esensiál
mós ba ita atu alkansa justisa ho rekonsiliasaun."
Guterres dehan katak CAVR ho CTF la'ós pontu hahú de'it ba iha dalan
buka justisa. FRETILIN sei fó prioridade aas no mós sei inisia lalais
debate kona-ba rekomendasaun hosi Relatóriu Finál CAVR nian
("CHEGA!").
Nia dehan, "dalan ba buka justisa ne'e esensiál ba nasaun ida ne'e
tanba krime sira 1999 nian mós la rezolve lolós. Tanba ida ne'e maka
ema balu ne'ebé uluk envolvidu ho milísia pro-autonomia nian ohin
loron kaer fali pozisaun aas iha partidu polítiku balu ka sai hanesan
kandidatu ba eleisaun parlamentár ida atu mai ne'e. Ne'e katak sira
mós sei bele sai eleitu ba Parlamentu Nasionál, órgaun aas liu iha
Timor-Leste ne'ebé bele halo lei. Eleitór sira tenke hatene partidu
sira seluk nia pozisaun kona-ba kestaun ida ne'e.
"Ha'u dezafia partidu polítiku sira seluk atu deklara sira nia
pozisaun loloos kona-ba kestaun ida ne'e hanesan ami halo tiha ona.
Ami simu ona krítika balu maibé ami hetan apoiu barak liu kona-ba ami
nia pozisaun ida ne'e. Ida ne'e maka buat loos atu ita halo no ami sei
kontinua nafatin ho ida ne'e."
Kona-ba Timor-Leste nia relasaun ho Indonézia Guterres dehan,
"Importante duni katak ita tenke iha relasaun di'ak ho ita nia viziñu
sira. Buat ida ne'e governu FRETILIN sempre halo. Ami sei fó
importánsia ida aas tebetebes kona-ba promosaun ba relasionamentu diak
ho Indonézia ho ninia povu.
"Maibé, ida ne'e labele satan fali ita nia nasaun atu hetan justisa ka
abandona fali prosesu rekonsiliasaun entre nasaun rua ne'e.
"Kuandu FRETILIN ko'alia kona-ba justisa, ami la'ós ko'alia ibuibun
de'it ka teoria de'it. Ami iha duni kometimentu ba justisa, ba
lia-loos ho ba oinsá taka filafali kanik sira ne'e, ne'ebé sei lori
rekonsiliasaun loloos ba povu Timor-Leste. Povu Timor-Leste merese atu
hetan prosesu judisiál ho aplikasaun lei ne'ebé loloos no ho
dignidade.
"Ami simu ho laran-tomak Prezidente nia deklarasaun sira foin daudauk
ne'e hodi fó apoiu ba supremasia justisa nian ho aplikasaun ba lei
tuir lei internasionál kona-ba krimes graves ho krime kontra
humanidade."
Atu hetan tan informasau, favór kontakta ho:
José Teixeira (+670) 728 7080, Aniceto Guterres (+670) 723 8569
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
quarta-feira, 20 de Junho de 2007
terça-feira, 19 de Junho de 2007
Kalendariu kapanha lideranca FRETILIN nian/Calendario de Campanha da Lideranca da FRETILIN/Timetable for the campaign by the FRETILIN leadership
19/6/07 - 10H00 Venilale, Baucau
20/6/07 10H00 Com, Lautem
21/6/07 10H00 Laga, Baucau
22/6/06 10 H00 suku Bahahu (Baucau)
22/6/07 14H00 Vemasse, Baucau
23/06/07 -
24/6/07 10H00Leorema (Liquica)
25/6/07 - 10H00 Lequiode (Aileu)
26/6/07 - 10H00 Press Conference, Fretilin headquarters , Dili
27/6/07 - 10H00 Dili rally
20/6/07 10H00 Com, Lautem
21/6/07 10H00 Laga, Baucau
22/6/06 10 H00 suku Bahahu (Baucau)
22/6/07 14H00 Vemasse, Baucau
23/06/07 -
24/6/07 10H00Leorema (Liquica)
25/6/07 - 10H00 Lequiode (Aileu)
26/6/07 - 10H00 Press Conference, Fretilin headquarters , Dili
27/6/07 - 10H00 Dili rally
Media Release - Opposition's decentralisation policy a recipe for waste and corruption
Vote for FRETILIN!
2007 Parliamentary Elections
"Defending Timor-Leste's independence"
Media release
18 June 2007
Opposition's decentralisation policy a recipe for waste and corruption
Opposition party policies to decentralise government are a recipe for
wastage, inefficiency and corruption, Timor-Leste's (East Timor's)
majority party FRETILIN said today.
Minister for State Administration Ana Pessoa, a FRETILIN parliamentary
candidate said opposition policies reveal a poor understanding of the
complex institutional issues involved in devolving power and financial
responsibility to local governments.
"To decentralize power it is first necessary to ensure that local
governments have the proper institutions and people with the right
technical skills. These elements must be in place to avoid wastage,
inefficiency and corruption," Ms Pessoa said.
She said the FRETILIN government completed a three-year study of
options for decentralization. Based on the findings of the study, the
FRETILIN government plans to create municipalities as the basis of
local government reform.
"Our study on decentralisation was completed after broad based
consultation with local communities, including suco (administrative
level) chiefs, suco councils and public servants," she said.
"After reviewing the study, the FRETILIN government decided to run
pilot programs in four districts: Bobonaro west of Dili, Lautem east
of Dili, Aileu south of Dili and Manatuto east of Dili.
"We will learn practical lessons about decentralisation through these
pilot programs. We can then proceed to set up municipalities
throughout Timor-Leste, each with its own capital as the
administrative centre. The aim is to create between 30 and 35
municipalities throughout the country by 2015."
Ms Pessoa, a former provincial judge in Mozambique and experienced
civil law jurist, added the FRETILIN government has already started
devolving responsibility on a small scale. She pointed to the
Community Development Fund launched by the Ministry of Agriculture in
May this year. Under this program each of Timor-Leste's 442 sucos
receives $10,000 USD from the government to spend on community
projects. She said local communities were also taking responsibility
for various small-scale water and power projects around the country.
Ms Pessoa said: "The devolving of real power to local government is a
new experience for our people. Decentralisation needs to be phased in
over the coming years so that mistakes are minimized and real benefits
flow to the grassroots."
For more information, please contact:
Ana Pessoa (+670) 723 0014
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
2007 Parliamentary Elections
"Defending Timor-Leste's independence"
Media release
18 June 2007
Opposition's decentralisation policy a recipe for waste and corruption
Opposition party policies to decentralise government are a recipe for
wastage, inefficiency and corruption, Timor-Leste's (East Timor's)
majority party FRETILIN said today.
Minister for State Administration Ana Pessoa, a FRETILIN parliamentary
candidate said opposition policies reveal a poor understanding of the
complex institutional issues involved in devolving power and financial
responsibility to local governments.
"To decentralize power it is first necessary to ensure that local
governments have the proper institutions and people with the right
technical skills. These elements must be in place to avoid wastage,
inefficiency and corruption," Ms Pessoa said.
She said the FRETILIN government completed a three-year study of
options for decentralization. Based on the findings of the study, the
FRETILIN government plans to create municipalities as the basis of
local government reform.
"Our study on decentralisation was completed after broad based
consultation with local communities, including suco (administrative
level) chiefs, suco councils and public servants," she said.
"After reviewing the study, the FRETILIN government decided to run
pilot programs in four districts: Bobonaro west of Dili, Lautem east
of Dili, Aileu south of Dili and Manatuto east of Dili.
"We will learn practical lessons about decentralisation through these
pilot programs. We can then proceed to set up municipalities
throughout Timor-Leste, each with its own capital as the
administrative centre. The aim is to create between 30 and 35
municipalities throughout the country by 2015."
Ms Pessoa, a former provincial judge in Mozambique and experienced
civil law jurist, added the FRETILIN government has already started
devolving responsibility on a small scale. She pointed to the
Community Development Fund launched by the Ministry of Agriculture in
May this year. Under this program each of Timor-Leste's 442 sucos
receives $10,000 USD from the government to spend on community
projects. She said local communities were also taking responsibility
for various small-scale water and power projects around the country.
Ms Pessoa said: "The devolving of real power to local government is a
new experience for our people. Decentralisation needs to be phased in
over the coming years so that mistakes are minimized and real benefits
flow to the grassroots."
For more information, please contact:
Ana Pessoa (+670) 723 0014
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Comunicado de Imprensa - Política da Oposição de descentralização é uma receita para gastos desnessários e corrupção
Vota na FRETILIN!
Eleicoes Legislativas 2007
"Defendendo a Independencia de Timor-Leste"
Comunicado de Imprensa
18 de Junho de 2007
Política da Oposição de descentralização é uma receita para gastos desnessários e corrupção
O partido maioritário de Timor-Leste, FRETILIN, disse hoje que as políticas dos partidos da oposição, de descentralização do governo, são uma receita para gastos desnecessários, ineficiência e corrupção.
Ana Pessoa, Ministra da Administração Estatal e candidata parlamentar da FRETILIN, afirmou que as políticas da oposição revelam uma fraca compreensão dos complexos problemas institucionais, envolvidos na atribuição de poderes e rsponsabilidades financeiras aos governos locais.
“Para haver descentralização de poderes, primeiro é necessário que se assegure que o governo local tenha instituições apropriadas e pessoas com as competências necessárias. Esses elementos devem estar estabelecidos para evitar gastos desnecessários, ineficiência e corrupção,” disse Ana Pessoa
Ana Pessoa disse que o governo da FRETILIN completou um estudo de 3 anos sobre as opções de descentralização. Com base nos resultados desse estudo, o governo da FRETILIN planeia criar municipalidades como bases da reforma dos governos locais.
“O nosso estudo sobre descentralização foi finalizada depois de se ter efectuado consultas alargadas com as comunidades locais, incuindo chefes de suco, conselhos de suco, e funcionários públicos,” afirmou Ana Pessoa.
“Após ter efectuado a revisão do estudo, o governo da FRETILIN decidiu inciar programas piloto em quatro distritos: Bobonaro, Lautem, Aileu e Manatuto.
“Através destes programas, vamos aprender lissões práticas sobre descentralização. Poderemos então proceder com o estabelecimento de municipalidades por todo Timor-Leste, cada uma com a sua capital como cenro administrativo. O objectivo é de criar entre 30 e 35 municipalidades por todo país, até 2015.”
Ana Pessoa, que foi uma juíza provincial em Mo,cambique e é uma jurista especialista na área da lei civil, acrescentou que o governo da fRETILIN já iniciou o desenvolvimento de responsabilidades, em pequenas escalas. Ana Pessoa mencionou o fundo de Desenvolvimento Comunitário, lançado pelo Ministério daAgricultura em Maio do corrente ano. Sob este programa, cada um dos 442 sucos de Timor-Leste recebe do governo 10 mil dólares americanos para serem utlizados em projectos comunitários. Ana Pessoa disse que as comunidades locais tem também tomado responsabilidades de vários pequenos projectos de água e electricidade, por todo o país.
Ana Pessoa disse ainda: “A atribuição de poder real aos governos locais é uma nova experiência para o nosso povo. A descentralização precisa ser feita por fases, durante os próximos anos, para que os erros sejam mínimos e os benfícios reais sejam conduzidos para as bases.”
Para mais informaçòes, contacte:
Ana Pessoa (+670) 723 0014
www.fretilin-rdtl.blogspot.com, www.timortruth.com
Eleicoes Legislativas 2007
"Defendendo a Independencia de Timor-Leste"
Comunicado de Imprensa
18 de Junho de 2007
Política da Oposição de descentralização é uma receita para gastos desnessários e corrupção
O partido maioritário de Timor-Leste, FRETILIN, disse hoje que as políticas dos partidos da oposição, de descentralização do governo, são uma receita para gastos desnecessários, ineficiência e corrupção.
Ana Pessoa, Ministra da Administração Estatal e candidata parlamentar da FRETILIN, afirmou que as políticas da oposição revelam uma fraca compreensão dos complexos problemas institucionais, envolvidos na atribuição de poderes e rsponsabilidades financeiras aos governos locais.
“Para haver descentralização de poderes, primeiro é necessário que se assegure que o governo local tenha instituições apropriadas e pessoas com as competências necessárias. Esses elementos devem estar estabelecidos para evitar gastos desnecessários, ineficiência e corrupção,” disse Ana Pessoa
Ana Pessoa disse que o governo da FRETILIN completou um estudo de 3 anos sobre as opções de descentralização. Com base nos resultados desse estudo, o governo da FRETILIN planeia criar municipalidades como bases da reforma dos governos locais.
“O nosso estudo sobre descentralização foi finalizada depois de se ter efectuado consultas alargadas com as comunidades locais, incuindo chefes de suco, conselhos de suco, e funcionários públicos,” afirmou Ana Pessoa.
“Após ter efectuado a revisão do estudo, o governo da FRETILIN decidiu inciar programas piloto em quatro distritos: Bobonaro, Lautem, Aileu e Manatuto.
“Através destes programas, vamos aprender lissões práticas sobre descentralização. Poderemos então proceder com o estabelecimento de municipalidades por todo Timor-Leste, cada uma com a sua capital como cenro administrativo. O objectivo é de criar entre 30 e 35 municipalidades por todo país, até 2015.”
Ana Pessoa, que foi uma juíza provincial em Mo,cambique e é uma jurista especialista na área da lei civil, acrescentou que o governo da fRETILIN já iniciou o desenvolvimento de responsabilidades, em pequenas escalas. Ana Pessoa mencionou o fundo de Desenvolvimento Comunitário, lançado pelo Ministério daAgricultura em Maio do corrente ano. Sob este programa, cada um dos 442 sucos de Timor-Leste recebe do governo 10 mil dólares americanos para serem utlizados em projectos comunitários. Ana Pessoa disse que as comunidades locais tem também tomado responsabilidades de vários pequenos projectos de água e electricidade, por todo o país.
Ana Pessoa disse ainda: “A atribuição de poder real aos governos locais é uma nova experiência para o nosso povo. A descentralização precisa ser feita por fases, durante os próximos anos, para que os erros sejam mínimos e os benfícios reais sejam conduzidos para as bases.”
Para mais informaçòes, contacte:
Ana Pessoa (+670) 723 0014
www.fretilin-rdtl.blogspot.com, www.timortruth.com
Komunikadu Imprensa - Planu partidu opozisaun nian kona-ba polítika desentralizasaun atu
Vota ba FRETILIN!
Eleisaun Parlamentár 2007
"Defende indpendensia Timor-Leste nian"
Komunikadu de Imprensa
18 Juñu 2007
Planu partidu opozisaun nian kona-ba polítika desentralizasaun atu
hamosu de'it desperdísiu ho korrupsaun
Polítika desentralizasaun ba governeno ne'ebé partidu opozisaun sira
propoin sei hamosu de'it desperdísiu (gasta arbiru de'it),
inefisiénsia ho korrupsaun, FRETILIN, partidu boot liu iha Timor-Leste
dehan ohin.
Ministra ba Administrasaun Estatál no mós kandidatu Fretilin nian ba
parlamentu, Ana Pessoa, dehan partidu opozisaun nia polítika hatudu
katak sira ladún kompriende kestaun institusionais kompleksu sira
ne'ebé envolve bainhira ita fó filafali podér ho responsabilidade
finansas nian ba governu lokál.
"Atu desentraliza podér, primeiru ita tenke garante katak governu
lokál sira ne'e iha instituisaun adekuada no mós ema ho kapasidade
téknika loloos. Buat sira ne'e tenke iha fatin loloos hodi evita
desperdísiu (gasta arbiru de'it), inefisiénsia ho korrupsaun," Ana
Pessoa dehan.
Nia dehan katak governu FRETILIN kompleta tiha ona estudu ida ne'ebé
lori tinan tolu atu halo kona-ba opsaun desentralizasaun nian. Tuir
rezultadu ne'ebé estudu ne'e hetan, governu FRETILIN iha planu atu
harii munisipalidade hanesan baze ba reforma governu lokál.
Ami nia estudu kona-ba desentralizasaun konklui depois de konsulta
jerál ida iha komunidade lokál, inkluindu xefe-suku sira, konsellu de
suku ho funsionáriu sivíl sira," nia dehan.
"Depois de ami halo fali revizaun ba estudu ne'e, governu FRETILIN
deside atu hala'o programa pilotu iha distriu haat: Bobonaro, Lautem,
Aileu ho Manatuto.
"Ita sei aprende ho lisaun prátika kona-ba desentralizasaun liu hosi
programa pilotu sira ne'e. Depois maka ita bele kontinua hodi
estabelese munisipalidade seluk iha Timor-Leste laran. Munisipalidade
ida-idak ho ninia kapitál rasik hanesan sentru administrativu.
Objetivu maka atu kria munisipalidade entre 30 to'o 35 iha rai-laran
tomak até tinan 2015."
Ana Pessoa, ne'ebé uluk servisu hanesan juiza iha Mosambike no iha
esperiénsia hanesan jurista kódigu sivíl nian, aumenta tan katak
governu FRETILIN komesa tiha ona fó filafali responsabilidade sira
ne'e uitoan-uitoan. Nia ko'alia kona-ba Fundo de Desenvolvimento
Comunitário ne'ebé Ministru Agrikultura nian lansa iha fulan Maiu
tinan ne'e. Tuir programa ida ne'e Timor-Leste nia suku 442 ne'e
ida-ida sei simu US$10.000 hosi governu atu gasta ba projetu
komunidade nian. Nia dehan komunidade lokál sira ne'e kaer mós
responsabilidade ba projetu ki'ik-oan sira seluk iha bee ho
eletrisidade nian iha rai-laran.
Ana Pessoa dehan, "fó filafali podér loloos ba governu lokál ne'e
hanesan esperiénsia foun ida ba ita nia povu. Desentralizasaun
tenkesér tama iha faze por faze iha tinan hirak mai ne'e nune'e hodi
bele minimiza erru (kesalahan) no mós lori benefísiu loloos ba iha
komunidade iha baze."
Atu hetan tan informasaun, favór kontakta ho: Ana Pessoa (+670) 723 0014
Eleisaun Parlamentár 2007
"Defende indpendensia Timor-Leste nian"
Komunikadu de Imprensa
18 Juñu 2007
Planu partidu opozisaun nian kona-ba polítika desentralizasaun atu
hamosu de'it desperdísiu ho korrupsaun
Polítika desentralizasaun ba governeno ne'ebé partidu opozisaun sira
propoin sei hamosu de'it desperdísiu (gasta arbiru de'it),
inefisiénsia ho korrupsaun, FRETILIN, partidu boot liu iha Timor-Leste
dehan ohin.
Ministra ba Administrasaun Estatál no mós kandidatu Fretilin nian ba
parlamentu, Ana Pessoa, dehan partidu opozisaun nia polítika hatudu
katak sira ladún kompriende kestaun institusionais kompleksu sira
ne'ebé envolve bainhira ita fó filafali podér ho responsabilidade
finansas nian ba governu lokál.
"Atu desentraliza podér, primeiru ita tenke garante katak governu
lokál sira ne'e iha instituisaun adekuada no mós ema ho kapasidade
téknika loloos. Buat sira ne'e tenke iha fatin loloos hodi evita
desperdísiu (gasta arbiru de'it), inefisiénsia ho korrupsaun," Ana
Pessoa dehan.
Nia dehan katak governu FRETILIN kompleta tiha ona estudu ida ne'ebé
lori tinan tolu atu halo kona-ba opsaun desentralizasaun nian. Tuir
rezultadu ne'ebé estudu ne'e hetan, governu FRETILIN iha planu atu
harii munisipalidade hanesan baze ba reforma governu lokál.
Ami nia estudu kona-ba desentralizasaun konklui depois de konsulta
jerál ida iha komunidade lokál, inkluindu xefe-suku sira, konsellu de
suku ho funsionáriu sivíl sira," nia dehan.
"Depois de ami halo fali revizaun ba estudu ne'e, governu FRETILIN
deside atu hala'o programa pilotu iha distriu haat: Bobonaro, Lautem,
Aileu ho Manatuto.
"Ita sei aprende ho lisaun prátika kona-ba desentralizasaun liu hosi
programa pilotu sira ne'e. Depois maka ita bele kontinua hodi
estabelese munisipalidade seluk iha Timor-Leste laran. Munisipalidade
ida-idak ho ninia kapitál rasik hanesan sentru administrativu.
Objetivu maka atu kria munisipalidade entre 30 to'o 35 iha rai-laran
tomak até tinan 2015."
Ana Pessoa, ne'ebé uluk servisu hanesan juiza iha Mosambike no iha
esperiénsia hanesan jurista kódigu sivíl nian, aumenta tan katak
governu FRETILIN komesa tiha ona fó filafali responsabilidade sira
ne'e uitoan-uitoan. Nia ko'alia kona-ba Fundo de Desenvolvimento
Comunitário ne'ebé Ministru Agrikultura nian lansa iha fulan Maiu
tinan ne'e. Tuir programa ida ne'e Timor-Leste nia suku 442 ne'e
ida-ida sei simu US$10.000 hosi governu atu gasta ba projetu
komunidade nian. Nia dehan komunidade lokál sira ne'e kaer mós
responsabilidade ba projetu ki'ik-oan sira seluk iha bee ho
eletrisidade nian iha rai-laran.
Ana Pessoa dehan, "fó filafali podér loloos ba governu lokál ne'e
hanesan esperiénsia foun ida ba ita nia povu. Desentralizasaun
tenkesér tama iha faze por faze iha tinan hirak mai ne'e nune'e hodi
bele minimiza erru (kesalahan) no mós lori benefísiu loloos ba iha
komunidade iha baze."
Atu hetan tan informasaun, favór kontakta ho: Ana Pessoa (+670) 723 0014
segunda-feira, 18 de Junho de 2007
Comunicado de Imprensa - Opositores pretendem assassinar Secretário-Geral da FRETILIN?
Vota para a FRETILIN!
Eleições Legislativas 2007
"Defendamos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de Imprensa
17 de Junho de 2007
Opositores pretendem assassinar Secretário-Geral da FRETILIN?
A revelação do líder do PSD, Mário Viegas Carrascalão, sobre a hipotética "eliminação" do Secretário Geral da FRETILIN, é considerada pelo presidente da FRETILIN, Francisco Guterres Lu-Olo, como muito grave e que deve ser alvo de investigação apurada sobre o que se passa.
As declarações de Mário Viegas Carrascalão, surgem numa altura em que as ameaças à vida e integridade fisica do Secretário Geral da FRETILIN, Marí Alkatiri, voltam a ser faladas em alguns sectores políticos nacionais e que configuram uma situação de extrema gravidade para a segurança interna e para a liberdade de pensamento e de intervenção de todo e qualquer cidadão, no país.
Francisco Lu-Olo, em reacção às declarações do presidente do PSD, Mário Viegas Carrascalão, exige uma investigação sobre a questão de forma a actuar-se criminalmente contra os adversários políticos do Secretário-Geral, que se dizem inimigos e que estejam a preparar um atentado contra a vida de Marí Alkatiri.
Para o presidente da FRETILIN, não há duvidas que as declarações do presidente do PSD são avisadoras e pretendem alertar para um plano concertado para assassinar, para eliminar fisicamente, o Secretário-Geral da FRETILIN.
Atentar contra a vida do Secretário-Geral da FRETILIN, assassinando-o parece ser a ultima alternativa que resta aos seus opositores políticos nacionais, a ter em conta as declarações alarmantes do presidente do PSD.
Em entrevista, o presidente do PSD, Mário Carrascalão, ataca o partido CNRT, recém formado e liderado por José Alexandre Gusmão "Xanana", como sendo formado por "gente do pior que há em Timor-Leste", revelando que "o objectivo número um de Xanana é destruir Marí Alkatiri".
Mário Viegas Carrascalão diz mesmo que o objectivo "não é destruir a FRETILIN".
Mário Carrascalão lê o futuro e descodifica as reais intenções de Xanana Gusmão afirmando que "Xanana Gusmão está a dar guarida à chamada FRETILIN-Mudança, que vai depois regressar à FRETILIN quando destituírem Mari Alkatiri".
Em declaração de profunda preocupação, Mário Viegas Carrascalão diz que "gostaria de ver Alkatiri destruído democraticamente", mas adianta que o gostaria de ver eliminado da cena política em eleições e não de qualquer outra maneira. Esta declaração denota preocupação e parece assentar em bases sólidas que a todos deve preocupar.
Francisco Lu-Olo não esconde a preocupação sobre a situação descrita e afirma mesmo ter sentido arrepios, "pensei para comigo… porque razão o senhor Carrascalão tinha a necessidade de enfatizar que gostaria de ver Alkatiri destruído democraticamente, mas destruido políticamente em eleições?
"Quando analisei com mais atenção fiquei ainda mais preocupado. Senti que tinha acabado de ler uma revelação do senhor Carrascalão que ele tinha conhecimento sobre mais motivos sinistros por parte dos adversários de Marí Alkatiri. Tenho estado preocupado há já algum tempo, devido às ameaças via mensagens escritas e rumores que têm sido feitos em Dili, mas esta foi uma verdadeira revelação para mim. Pensei para comigo que ele deveria estar a proteger-se a si próprio para caso algo venha a acontecer. Acredito também que o senhor Carrascalão não quereria fazer parte de nada do género, e por essa razão disse o que disse na entrevista," afirmou Francisco Lu-Olo.
O presidente da FRETILIN disse que um dos rumores que anda por Dili, do qual ele já foi informado por fontes fidedignas, é que algumas pessoas sentem que devido ao facto de todas as suas tentativas para "destruir" Mari Alkatiri terem falhado, então terão que considerer "eliminá-lo".
"Tenho que deixar claro que não acredito que o Sr Xanana Gusmão tenha, ele próprio, quaisquer intenções ilegais contra Sr Mari Alkatiri. Não tenho quaisquer provas que indiquem tal facto. Mas, concordo com o Sr Carrascalão, na sua análise de que o Sr Gusmão se encontra rodeado pelas piores pessoas de Timor-Leste e que existem algumas figuras sombrias no partido CNRT, que não hesitarão em utilizar meios ilegais para atingir os seus objectivos políticos.
Algumas encontram-se ainda armadas", alerta o presidente da FRETILIN. O plano para assassinar o Secretário-Geral da FRETILIN deve ser levado a sério e as autoridades, a UNPOL, deve iniciar desde já a investigação com a audição do senhor Gusmão, enquanto presidente do seu partido, tendo em conta as alarmantes e reveladoras declarações do presidente do PSD, Mário Viegas Carrascalão.
Para mais informacões, contacte por favor:
Antonio Veladas (+670) 728 9009
Jose Teixeira (+670) 728 7080
Eleições Legislativas 2007
"Defendamos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de Imprensa
17 de Junho de 2007
Opositores pretendem assassinar Secretário-Geral da FRETILIN?
A revelação do líder do PSD, Mário Viegas Carrascalão, sobre a hipotética "eliminação" do Secretário Geral da FRETILIN, é considerada pelo presidente da FRETILIN, Francisco Guterres Lu-Olo, como muito grave e que deve ser alvo de investigação apurada sobre o que se passa.
As declarações de Mário Viegas Carrascalão, surgem numa altura em que as ameaças à vida e integridade fisica do Secretário Geral da FRETILIN, Marí Alkatiri, voltam a ser faladas em alguns sectores políticos nacionais e que configuram uma situação de extrema gravidade para a segurança interna e para a liberdade de pensamento e de intervenção de todo e qualquer cidadão, no país.
Francisco Lu-Olo, em reacção às declarações do presidente do PSD, Mário Viegas Carrascalão, exige uma investigação sobre a questão de forma a actuar-se criminalmente contra os adversários políticos do Secretário-Geral, que se dizem inimigos e que estejam a preparar um atentado contra a vida de Marí Alkatiri.
Para o presidente da FRETILIN, não há duvidas que as declarações do presidente do PSD são avisadoras e pretendem alertar para um plano concertado para assassinar, para eliminar fisicamente, o Secretário-Geral da FRETILIN.
Atentar contra a vida do Secretário-Geral da FRETILIN, assassinando-o parece ser a ultima alternativa que resta aos seus opositores políticos nacionais, a ter em conta as declarações alarmantes do presidente do PSD.
Em entrevista, o presidente do PSD, Mário Carrascalão, ataca o partido CNRT, recém formado e liderado por José Alexandre Gusmão "Xanana", como sendo formado por "gente do pior que há em Timor-Leste", revelando que "o objectivo número um de Xanana é destruir Marí Alkatiri".
Mário Viegas Carrascalão diz mesmo que o objectivo "não é destruir a FRETILIN".
Mário Carrascalão lê o futuro e descodifica as reais intenções de Xanana Gusmão afirmando que "Xanana Gusmão está a dar guarida à chamada FRETILIN-Mudança, que vai depois regressar à FRETILIN quando destituírem Mari Alkatiri".
Em declaração de profunda preocupação, Mário Viegas Carrascalão diz que "gostaria de ver Alkatiri destruído democraticamente", mas adianta que o gostaria de ver eliminado da cena política em eleições e não de qualquer outra maneira. Esta declaração denota preocupação e parece assentar em bases sólidas que a todos deve preocupar.
Francisco Lu-Olo não esconde a preocupação sobre a situação descrita e afirma mesmo ter sentido arrepios, "pensei para comigo… porque razão o senhor Carrascalão tinha a necessidade de enfatizar que gostaria de ver Alkatiri destruído democraticamente, mas destruido políticamente em eleições?
"Quando analisei com mais atenção fiquei ainda mais preocupado. Senti que tinha acabado de ler uma revelação do senhor Carrascalão que ele tinha conhecimento sobre mais motivos sinistros por parte dos adversários de Marí Alkatiri. Tenho estado preocupado há já algum tempo, devido às ameaças via mensagens escritas e rumores que têm sido feitos em Dili, mas esta foi uma verdadeira revelação para mim. Pensei para comigo que ele deveria estar a proteger-se a si próprio para caso algo venha a acontecer. Acredito também que o senhor Carrascalão não quereria fazer parte de nada do género, e por essa razão disse o que disse na entrevista," afirmou Francisco Lu-Olo.
O presidente da FRETILIN disse que um dos rumores que anda por Dili, do qual ele já foi informado por fontes fidedignas, é que algumas pessoas sentem que devido ao facto de todas as suas tentativas para "destruir" Mari Alkatiri terem falhado, então terão que considerer "eliminá-lo".
"Tenho que deixar claro que não acredito que o Sr Xanana Gusmão tenha, ele próprio, quaisquer intenções ilegais contra Sr Mari Alkatiri. Não tenho quaisquer provas que indiquem tal facto. Mas, concordo com o Sr Carrascalão, na sua análise de que o Sr Gusmão se encontra rodeado pelas piores pessoas de Timor-Leste e que existem algumas figuras sombrias no partido CNRT, que não hesitarão em utilizar meios ilegais para atingir os seus objectivos políticos.
Algumas encontram-se ainda armadas", alerta o presidente da FRETILIN. O plano para assassinar o Secretário-Geral da FRETILIN deve ser levado a sério e as autoridades, a UNPOL, deve iniciar desde já a investigação com a audição do senhor Gusmão, enquanto presidente do seu partido, tendo em conta as alarmantes e reveladoras declarações do presidente do PSD, Mário Viegas Carrascalão.
Para mais informacões, contacte por favor:
Antonio Veladas (+670) 728 9009
Jose Teixeira (+670) 728 7080
Media Release - Australian interference in Timor Leste elections is unacceptable – FRETILIN
Vote for FRETILIN!
2007 Parliamentary Elections
"Defending Timor-Leste's independence"
Media release
16 June 2007
Australian interference in Timor Leste elections is unacceptable – FRETILIN
Australian government criticism of a plan to develop Timor Leste's
military amounts to political interference in the country's election
campaign and is an unacceptable infringement of Timorese sovereignty,
leaders of the majority party FRETILIN said today.
Australian foreign minister Alexander Downer and so-called "defence
experts" with links to the Australian intelligence establishment, have
criticised "Force 2020", a long-term plan developed in Timor-Leste
through the Ministry of Defence.
Force 2020 aims to overcome the great difficulties experienced in the
formation of the army under the UN Transitional Authority before May
2002 through to May 2004, and in its development under the First
Constitutional Government since then.
FRETILIN Party President Francisco Guterres Lu Olo said today: "We
find it incredible that the Australian Foreign Minister would say that
we cannot have armed helicopters and small but effective warships to
patrol our offshore petroleum resources and fisheries. After all,
doesn't the Australian Defence Force now operate in our country, with
exactly such equipment?
"There is nothing excessive in Force 2020 which calls for a
3000-strong military. Our present military is 1,500 regulars and 1,500
reservists.
"This story is based on a wild exaggeration by The Australian
newspaper last week, over the implementation of a decision to delegate
authority for procurements of up to US$100,000 to the Ministry of
Defence. This is a delegation enjoyed by other Ministries, and is
based on the development of management capacity in the F-FDTL.
"Contrary to the assertions by The Australian, there is no undermining
of parliamentary authority in this move.
"Force 2020 is the national plan for the armed forces, and our nation
can fund it over 13 years", Lu Olo said. "The plan is about
modernizing and professionalizing our armed forces and making it
interoperable with the armed forces of other nations.
"Interoperability will allow the Timor-Leste army to participate in
international peace keeping missions and work effectively with the
national armies of other South East Asian countries and also Australia
to counter the global threat of terrorism."
Lu Olo added, "Having a modern army is not just about defending our
national sovereignty and territorial integrity, but also our national
resources. For example, the Timor-Leste government loses US$35
million in fishing resources to illegal fishing every year and it is
our right and duty as a country to protect this valuable renewable
resource for the benefit of our people."
Lu Olo said FALINTIL, the guerrilla army which fought for independence
against the Indonesian military occupation, finished the struggle in
1999 as a series of small armed units, at most platoon size.
"Its transition into battalion and company-size units in the new army
was highly artificial," Lu Olo said. "This was the low-cost option
identified by the Queens College study commissioned by the United
Nations – low cost because only two barracks were required. However,
no Timorese officer had the experience to manage units of this size.
"Force 2020 was an open process to re-think and reorganise the army
(F-FDTL), but it was cut short by the upheaval of January-June 2006,
when a large minority of the army, and the police command, were led
into a political and finally military campaign to overthrow the
elected government.
"The Australian government has been aware of the Force 2020 process
all along, because it had senior advisers in the Defence Ministry."
The Australian news magazine The Bulletin, in its June 6, 2006 issue,
reported the bitter feelings of senior Australian military trainers
sent to help form the new army in 2000 and later. These officers
asserted that the Australian government never intended that F-FDTL
would become a cohesive well-trained force, and that the training
program was a fiasco.
The Bulletin article quoted an Australian Defence Force Minute to its
Chief, dated May 10, 2001, which stated:
"The first objective ... is to pursue Australia's broad strategic
interests in East Timor, namely denial, access and influence. The
strategic interest of denial seeks to ensure that no foreign power
gains an unacceptable level of access to East Timor, and is coupled
with the complementary objective of seeking access to East Timor for
Australia, in particular the ADF. Australia's strategic interests can
also be protected and pursued more effectively if Australia maintains
some degree of influence over East Timor's decision-making."
FRETILIN Secretary General Dr Mari Alkatiri said FRETILIN is committed
to the National Development Plan, which gives top priority to
education, health and housing, along with urban job creation in a
major infrastructure program, and continued development of
agriculture, to achieve annual 7% growth in Gross Domestic Product.
"However, it is clear from the tragic events of the last 15 months
that we must rebuild our army and police forces on a sound,
professional and non partisan basis, able to assist in national
development, and able to play a role in UN peacekeeping missions," Dr
Alkatiri said.
"The debate initiated in Australia by several self acclaimed experts
on Timor-Leste political issues to discredit and stop the Force 2020
Plan reflects the ADF view that it must have influence over government
decisions in Timor Leste, and it must maintain a presence in our
country. This is an unacceptable infringement of the sovereignty which
hundreds of thousands of our people died to achieve."
Dr Alkatiri said: "This Australian government and Australian media
interference in our election campaign is calculated to further
discredit FRETILIN by casting doubt on our deep commitment to overcome
poverty and restore peace to our country. We strenuously object to
this political interference."
For more information, please contact:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 or send an email to fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
2007 Parliamentary Elections
"Defending Timor-Leste's independence"
Media release
16 June 2007
Australian interference in Timor Leste elections is unacceptable – FRETILIN
Australian government criticism of a plan to develop Timor Leste's
military amounts to political interference in the country's election
campaign and is an unacceptable infringement of Timorese sovereignty,
leaders of the majority party FRETILIN said today.
Australian foreign minister Alexander Downer and so-called "defence
experts" with links to the Australian intelligence establishment, have
criticised "Force 2020", a long-term plan developed in Timor-Leste
through the Ministry of Defence.
Force 2020 aims to overcome the great difficulties experienced in the
formation of the army under the UN Transitional Authority before May
2002 through to May 2004, and in its development under the First
Constitutional Government since then.
FRETILIN Party President Francisco Guterres Lu Olo said today: "We
find it incredible that the Australian Foreign Minister would say that
we cannot have armed helicopters and small but effective warships to
patrol our offshore petroleum resources and fisheries. After all,
doesn't the Australian Defence Force now operate in our country, with
exactly such equipment?
"There is nothing excessive in Force 2020 which calls for a
3000-strong military. Our present military is 1,500 regulars and 1,500
reservists.
"This story is based on a wild exaggeration by The Australian
newspaper last week, over the implementation of a decision to delegate
authority for procurements of up to US$100,000 to the Ministry of
Defence. This is a delegation enjoyed by other Ministries, and is
based on the development of management capacity in the F-FDTL.
"Contrary to the assertions by The Australian, there is no undermining
of parliamentary authority in this move.
"Force 2020 is the national plan for the armed forces, and our nation
can fund it over 13 years", Lu Olo said. "The plan is about
modernizing and professionalizing our armed forces and making it
interoperable with the armed forces of other nations.
"Interoperability will allow the Timor-Leste army to participate in
international peace keeping missions and work effectively with the
national armies of other South East Asian countries and also Australia
to counter the global threat of terrorism."
Lu Olo added, "Having a modern army is not just about defending our
national sovereignty and territorial integrity, but also our national
resources. For example, the Timor-Leste government loses US$35
million in fishing resources to illegal fishing every year and it is
our right and duty as a country to protect this valuable renewable
resource for the benefit of our people."
Lu Olo said FALINTIL, the guerrilla army which fought for independence
against the Indonesian military occupation, finished the struggle in
1999 as a series of small armed units, at most platoon size.
"Its transition into battalion and company-size units in the new army
was highly artificial," Lu Olo said. "This was the low-cost option
identified by the Queens College study commissioned by the United
Nations – low cost because only two barracks were required. However,
no Timorese officer had the experience to manage units of this size.
"Force 2020 was an open process to re-think and reorganise the army
(F-FDTL), but it was cut short by the upheaval of January-June 2006,
when a large minority of the army, and the police command, were led
into a political and finally military campaign to overthrow the
elected government.
"The Australian government has been aware of the Force 2020 process
all along, because it had senior advisers in the Defence Ministry."
The Australian news magazine The Bulletin, in its June 6, 2006 issue,
reported the bitter feelings of senior Australian military trainers
sent to help form the new army in 2000 and later. These officers
asserted that the Australian government never intended that F-FDTL
would become a cohesive well-trained force, and that the training
program was a fiasco.
The Bulletin article quoted an Australian Defence Force Minute to its
Chief, dated May 10, 2001, which stated:
"The first objective ... is to pursue Australia's broad strategic
interests in East Timor, namely denial, access and influence. The
strategic interest of denial seeks to ensure that no foreign power
gains an unacceptable level of access to East Timor, and is coupled
with the complementary objective of seeking access to East Timor for
Australia, in particular the ADF. Australia's strategic interests can
also be protected and pursued more effectively if Australia maintains
some degree of influence over East Timor's decision-making."
FRETILIN Secretary General Dr Mari Alkatiri said FRETILIN is committed
to the National Development Plan, which gives top priority to
education, health and housing, along with urban job creation in a
major infrastructure program, and continued development of
agriculture, to achieve annual 7% growth in Gross Domestic Product.
"However, it is clear from the tragic events of the last 15 months
that we must rebuild our army and police forces on a sound,
professional and non partisan basis, able to assist in national
development, and able to play a role in UN peacekeeping missions," Dr
Alkatiri said.
"The debate initiated in Australia by several self acclaimed experts
on Timor-Leste political issues to discredit and stop the Force 2020
Plan reflects the ADF view that it must have influence over government
decisions in Timor Leste, and it must maintain a presence in our
country. This is an unacceptable infringement of the sovereignty which
hundreds of thousands of our people died to achieve."
Dr Alkatiri said: "This Australian government and Australian media
interference in our election campaign is calculated to further
discredit FRETILIN by casting doubt on our deep commitment to overcome
poverty and restore peace to our country. We strenuously object to
this political interference."
For more information, please contact:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 or send an email to fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Comunicado de Imprensa - A Interferência Australiana em Timor-Leste é inaceitável - FRETILIN
Vote pela FRETILIN!
Eleições Legislativas de 2007
"Defendemos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de imprensa
16 Junho 2007
A Interferência Australiana em Timor-Leste é inaceitável - FRETILIN
Líderes do partido maioritário, FRETILIN, disseram hoje que a crítica do governo Australiano sobre um plano de desenvolvimento militar é uma forma de interfrência na campanha eleitoral do país e é um interferência inacetável na à soberania timorense.
O Ministro dos Negócios Estrangerios australiano, Alexander Downer, também conhecido como "expert na área da defesa" com ligações ao estabelecimento da inteligência austaliana, criticou o "Força 2020", um plano de desenvolvimento a longo prazo em Timor-Leste, através do Ministério da Desfesa.
Força 2020 tem como objectivo ultrapassar as grandes dificuldades experienciadas na formação das forças armadas, sob a Autoridade de Transição da ONU antes de Maio de 2002 até Maio de 2004, e no seu desenvolvimento sob a Primeiro Governo Constitucional.
O Presidente da FRETILIN, Francisco Guterres Lu Olo, disse hoje: "Achamos incrível que o Ministro dos Negócios Estrangeiros Australiano tenha dito que nós não podemos obter helicopteros militares e pequenos, mas eficientes, navios militares para patrulhar os nossos recursos petrolíferos e pesqueiros. Afinal de contas, não são as forças de Defesa Australiana que estão neste momento no nosso país com exactamente o mesmo equipamento?
"Não existe nada de excessivo na FORÇA 2020 que requesita uma força armanda forte de cerca de 3000 indivíduos. As nossas forças, actualmente, possuem 1500 regulares e 1500 na reserva.
"Esta história é com base no exagero do jornal The Australian, na semana passada, sobre a implementação da decisão de delgar autoridade para procuramentos até 100 mil deolares americanos ao Ministério da Defesa. Esta é uma delegação apreciada pelos outros Ministérios, é tem como base o desenvolvimento da capacidade de gestão das F-FDTL.
"Ao contrário do que o The Australia afirma, não se ultrapassa de forma alguma autoridade do Parlamento Nacional.
"FORÇA 2020 é um plano nacional para as forças armadas, e a nossa nação pode apoiá-lo fianceiramente por mais de 13 anos", disse Lu Olo. "O plano é sobre modernização e profissionalização das nossas forças armadas e torna-las inter-operacionais com as forças armadas de outras nações.
"A Inter-operacionalidade irá permitir que as Forças Armadas de Timor-Leste participem nas missões internacionais de manutenção de paz e trabalharão de forma eficáz com aas forças armadas nacionais de outros países do Sudeste asiático e também da Australia, para combater a ameaça global do terrorismo."
Lu Olo afirmou também, "Ter uma força armada moderna não é apenas defender a nossa soberania nacional e integridade territorial, mas também os nossos recursos nacionais. Por exemplo, o Governo de Timor-Leste perde cerca de 35 milhões de dólares americanos em recursos pesqueiros para a pesca ilegal todos os anos, e ee nosso direito e dever como país de defender estes valiosos recursos renováveis para o benefício do nosso povo."
Lu Olo disse que as FALINTIL, a guerrilha armada que lutou pela independência contra a ocupação militar indonésia, finalisou a sua luta em 1999 como uma série de pequenas unidades armadas, no máximo no tamanho de um pelotão.
"A sua transição para unidades de batalhão e companhia, nas novas forças armadas, foi altamente artificial," disse Lu Olo. "Esta foi a opção mais barata identificada pelo estudo do Queens College, com o apoia das Nações Unidas - mais barata porque eram apenas necessários dois quartéis. Contudo, nenhum oficial Timorense tinham a experiência de gestão de unidades deste tamanho.
"FORÇA 2020 foi um processo aberto para repensar e reorganizar as forças armadas (F-FDTL), mas foi interrompida pelos acontecimentos de Janeiro-Junho de 2006, quando uma minoria das forças, e o comando da polícia, foram levados a manifestarem-se politica e militarmente para derrubar o governo eleito.
"O Governo Australiano tem estado a par do processo do FORCA 2020 durante todo o tempo, porque tinha os seus acessores seniores no Ministério da Defesa."
A Revista australiana The Bulletin, na sua edição de 6 de Junho de 2006, relatou os sentimentos amrgos dos treinadores militares seniores australianos que haviam sido enviados para ajudar a formar as novas forças armadas em 2000 e mais tarde. Estes oficiais afirmaram que o Governo Australiano nunca teve intenções que a F-FDTL se tornassem uma força coerente e bem treinada, e que o programa de trino havia sido um fiasco.
O Artigo do The bulletin citou uma Minuta da Força de Defesa Australiana ao seu Chefe, datada de 10 de Maio de 2001, que declava:
"O primeiro objectivo... é para alcançar os interesses estratégicos Australianos em Timor-Leste, nomeadamente, negação, acesso e influência. O interesse estratégico de negação procura assegurar que nenhum poder estrangeiro ganhe um nível inaceitável de acesso à Timor-Leste, e está em conjunto com o objectivo complementar de procurar acesso para Australia em TImor-Leste, em espcial as ADF. Os interesses estratégicos australianos podem também ser protegidos e alcançados de forma mais eficaz caso a Australia mantivesse algum nível de influência na tomada de decisões em Timor-Leste." (traduzido)
O Secretário Geral da FRETILIN, Dr. Mari Alkatiri, disse que a FRETILIN está comprometida com o Plano de DEsenvolvimento Nacional, que dá grande prioridade à educação, saúde e acomodação, assim como a criação de empregos urbanos num grande programa de infraestrutura, e desenvolvimento contínuo da agricultura, para atingir crescimento anual de 7% no Produto Doméstico Bruto.
"Contudo, os trágicos eventos dos últimos 15 meses tornaram claro que devemos reconstruir as nossas forças armadas e policiais, com uma base forte, profissional e neutral, capaz de assistir no desenvolvimento nacional, e capaz de desempenhar um papel nas missões de manutenção de paz das nações unidas," disse Dr Alkatiri.
"O debate iniciado na Australia para desacreditar e parar com o Plano FORCA 2020, reflecte a visão das ADF de que deve ter influência nas decisões do governo de Timor-Leste, e que deve manter a sua presença no nosso país. Isto é uma inaceitável interferência à nossa soberania, pela qual centenas de milhares de pessoas deram a vida."
Dr Alkatiri afirmou: "A interferência do Governo Australiano e os meios de comunicação social australianos na nossa campanha eleitoral é vista como forma para desacreditarem a FRETILIN ao levanterem questões sobre nosso grande compromisso para irradicar a pobreza e restaurar a paz no nosso país. Nós desaprovamos fortemente esta interferência política."
Para mais informações, contacte:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 or send an email to fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Eleições Legislativas de 2007
"Defendemos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de imprensa
16 Junho 2007
A Interferência Australiana em Timor-Leste é inaceitável - FRETILIN
Líderes do partido maioritário, FRETILIN, disseram hoje que a crítica do governo Australiano sobre um plano de desenvolvimento militar é uma forma de interfrência na campanha eleitoral do país e é um interferência inacetável na à soberania timorense.
O Ministro dos Negócios Estrangerios australiano, Alexander Downer, também conhecido como "expert na área da defesa" com ligações ao estabelecimento da inteligência austaliana, criticou o "Força 2020", um plano de desenvolvimento a longo prazo em Timor-Leste, através do Ministério da Desfesa.
Força 2020 tem como objectivo ultrapassar as grandes dificuldades experienciadas na formação das forças armadas, sob a Autoridade de Transição da ONU antes de Maio de 2002 até Maio de 2004, e no seu desenvolvimento sob a Primeiro Governo Constitucional.
O Presidente da FRETILIN, Francisco Guterres Lu Olo, disse hoje: "Achamos incrível que o Ministro dos Negócios Estrangeiros Australiano tenha dito que nós não podemos obter helicopteros militares e pequenos, mas eficientes, navios militares para patrulhar os nossos recursos petrolíferos e pesqueiros. Afinal de contas, não são as forças de Defesa Australiana que estão neste momento no nosso país com exactamente o mesmo equipamento?
"Não existe nada de excessivo na FORÇA 2020 que requesita uma força armanda forte de cerca de 3000 indivíduos. As nossas forças, actualmente, possuem 1500 regulares e 1500 na reserva.
"Esta história é com base no exagero do jornal The Australian, na semana passada, sobre a implementação da decisão de delgar autoridade para procuramentos até 100 mil deolares americanos ao Ministério da Defesa. Esta é uma delegação apreciada pelos outros Ministérios, é tem como base o desenvolvimento da capacidade de gestão das F-FDTL.
"Ao contrário do que o The Australia afirma, não se ultrapassa de forma alguma autoridade do Parlamento Nacional.
"FORÇA 2020 é um plano nacional para as forças armadas, e a nossa nação pode apoiá-lo fianceiramente por mais de 13 anos", disse Lu Olo. "O plano é sobre modernização e profissionalização das nossas forças armadas e torna-las inter-operacionais com as forças armadas de outras nações.
"A Inter-operacionalidade irá permitir que as Forças Armadas de Timor-Leste participem nas missões internacionais de manutenção de paz e trabalharão de forma eficáz com aas forças armadas nacionais de outros países do Sudeste asiático e também da Australia, para combater a ameaça global do terrorismo."
Lu Olo afirmou também, "Ter uma força armada moderna não é apenas defender a nossa soberania nacional e integridade territorial, mas também os nossos recursos nacionais. Por exemplo, o Governo de Timor-Leste perde cerca de 35 milhões de dólares americanos em recursos pesqueiros para a pesca ilegal todos os anos, e ee nosso direito e dever como país de defender estes valiosos recursos renováveis para o benefício do nosso povo."
Lu Olo disse que as FALINTIL, a guerrilha armada que lutou pela independência contra a ocupação militar indonésia, finalisou a sua luta em 1999 como uma série de pequenas unidades armadas, no máximo no tamanho de um pelotão.
"A sua transição para unidades de batalhão e companhia, nas novas forças armadas, foi altamente artificial," disse Lu Olo. "Esta foi a opção mais barata identificada pelo estudo do Queens College, com o apoia das Nações Unidas - mais barata porque eram apenas necessários dois quartéis. Contudo, nenhum oficial Timorense tinham a experiência de gestão de unidades deste tamanho.
"FORÇA 2020 foi um processo aberto para repensar e reorganizar as forças armadas (F-FDTL), mas foi interrompida pelos acontecimentos de Janeiro-Junho de 2006, quando uma minoria das forças, e o comando da polícia, foram levados a manifestarem-se politica e militarmente para derrubar o governo eleito.
"O Governo Australiano tem estado a par do processo do FORCA 2020 durante todo o tempo, porque tinha os seus acessores seniores no Ministério da Defesa."
A Revista australiana The Bulletin, na sua edição de 6 de Junho de 2006, relatou os sentimentos amrgos dos treinadores militares seniores australianos que haviam sido enviados para ajudar a formar as novas forças armadas em 2000 e mais tarde. Estes oficiais afirmaram que o Governo Australiano nunca teve intenções que a F-FDTL se tornassem uma força coerente e bem treinada, e que o programa de trino havia sido um fiasco.
O Artigo do The bulletin citou uma Minuta da Força de Defesa Australiana ao seu Chefe, datada de 10 de Maio de 2001, que declava:
"O primeiro objectivo... é para alcançar os interesses estratégicos Australianos em Timor-Leste, nomeadamente, negação, acesso e influência. O interesse estratégico de negação procura assegurar que nenhum poder estrangeiro ganhe um nível inaceitável de acesso à Timor-Leste, e está em conjunto com o objectivo complementar de procurar acesso para Australia em TImor-Leste, em espcial as ADF. Os interesses estratégicos australianos podem também ser protegidos e alcançados de forma mais eficaz caso a Australia mantivesse algum nível de influência na tomada de decisões em Timor-Leste." (traduzido)
O Secretário Geral da FRETILIN, Dr. Mari Alkatiri, disse que a FRETILIN está comprometida com o Plano de DEsenvolvimento Nacional, que dá grande prioridade à educação, saúde e acomodação, assim como a criação de empregos urbanos num grande programa de infraestrutura, e desenvolvimento contínuo da agricultura, para atingir crescimento anual de 7% no Produto Doméstico Bruto.
"Contudo, os trágicos eventos dos últimos 15 meses tornaram claro que devemos reconstruir as nossas forças armadas e policiais, com uma base forte, profissional e neutral, capaz de assistir no desenvolvimento nacional, e capaz de desempenhar um papel nas missões de manutenção de paz das nações unidas," disse Dr Alkatiri.
"O debate iniciado na Australia para desacreditar e parar com o Plano FORCA 2020, reflecte a visão das ADF de que deve ter influência nas decisões do governo de Timor-Leste, e que deve manter a sua presença no nosso país. Isto é uma inaceitável interferência à nossa soberania, pela qual centenas de milhares de pessoas deram a vida."
Dr Alkatiri afirmou: "A interferência do Governo Australiano e os meios de comunicação social australianos na nossa campanha eleitoral é vista como forma para desacreditarem a FRETILIN ao levanterem questões sobre nosso grande compromisso para irradicar a pobreza e restaurar a paz no nosso país. Nós desaprovamos fortemente esta interferência política."
Para mais informações, contacte:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 or send an email to fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Komunikadu Imprensa - FRETILIN la simu interfénsia Australia nian iha eleisaun Timor-Leste nian
Vota ba FRETILIN!
Eleisaun Parlamentár 2007
"Defende independensia Timor-Leste nian"
Komunikadu Inprensa
16 Juñu 2007
FRETILIN la simu interfénsia Australia nian iha eleisaun Timor-Leste nian
Governu Austrália kritika planu Governu Timor-Leste nian atu
dezenvolve forsa militar no hatudu ho ida ne'e katak sira halo
interferénsia polítika durante kampaña ba eleisaun; atitude ne'e ami
la simu tamba viola soberania ema Timor nian, lideransa partidu
maioria FRETILIN hatutan ohin.
Ministru Negósius Estranjeirus Austrália nian, Alexander Downer ho
ninia "peritus defeza nian", nebé iha relasaun ho Servisus
Intelijénsia Austrália nian, hato'o sira nia krítika ba planu longo
termu "Forsa 2020", ne'ebé Governu RDTL atu halao iha Timor-Leste.
Planu Forsa 2020 iha objetivu atu rezolve difikuldade bo'ot ne'ebé
mosu ho formasaun nebé Autoridade Tranzitória ONU fó ba forsas
armadas Timor-Leste nian molok fulan Maio 2002 to'o fulan Maio 2004
no durante Primeiru Governu Konstitusional.
Prezidente Partidu FRETILIN Francisco Guterres "Lu Olo", hateten
ohin: "Ami hakfodak bainhira ami rona Ministru Negósios Estranjeirus
Austrália nian hateten katak ami labele iha armas helikópteru no ró
funu nian ne'ebé efetivu hodi halo patrulha ba ami nia rikun soin iha
Tasi Timor hanesan minarai no peskas. Forsa Defeza Austrália nian
la'os halo hela operasaun iha ami nia nasaun ho ekipamentu hirak
ne'e?
"Planu forsa 2020 la'os atu halao buat bo'ot ida tamba fó forsa deit
ba soldadu militar 3000, rihun tolu. Ohin loron, forsa regular
hamutuk hotu 1,500, reserva nian, 1,500".
"Istória ne'e bazeia ba jornal australianu, The Australian, nebé iha
semana kotuk hakerek nar'naran deit kona ba implementasaun ba desizaun
Governu nian ne'ebé fó autoridade bá Ministériu Defeza bele halo
aprovizionamentu (procurement) ba osan US$100,000. Ministérius sira
seluk haksolok no implementa desizaun ne'e no ida ne'e fó mos
oportunidade ba dezenvolve kapasidade gestaun F- FDTL nian.
La'os hanesan jornal australianu hato'o. Ami la hamenus Parlamentu
ninia autoridade ho desizaun ida ne'e."
"Forsa 2020 mak ami nia planu nasional ba forsa armadas no ami nia
nasaun iha osan ba halao ida ne'e to'o tinan 13", Lu Olo hatutan.
"Planu ne'e atu moderniza no sei halo Forsas Armadas Timor-Leste nian
sai profisional hodi sira bele kolabora didiak ho forsas armadas hosi
nasaun sira seluk."
Kolaborasaun ne'ebé mak diak sei fó oportunidade diak ba forsas
Timor-Leste atu bele partisipa iha Forsas internasionais ho misaun ba
Paz nian no hala'o kna'ar efetivu ho forsas armadas hosi nasaun
Sudeste Aziátiku no mos hó Australia atu nune'e bele kontribui mós ba
halo kombate hasoru ameasa terorismu iha mundu."
Lu Olo hatutan: "Forsas armadas modernas ne'e la'os deit atu defende
soberania nasional no integridade teritorial, maibe, atu defende mós
Timor-Leste ninia rekursus nasionais. Hanesan ezemplu, governu
Timor-Leste lakon milliaun US$35 iha area peskas tinan-tinan tamba
atividade ilegal; ida ne'e ita nia direitu no dever hanesan nasaun
atu proteje ita nia rekursus renováveis (bele iha bei'beik, se uza ho
kuidadu) hodi fó benefisiu be'beik ba ita nia nasaun."
Lu Olo hatutan FALINTIL, forsa guerilla nebé luta ba independénsia
durante okupasaun militar indonézia, to'o tinan 1999,halao guerilla
núdar unidade forsas armadas ki'ik, hanesan pelotao ida nia forsa."
"Tranzisaun hosi unidade ki'ik ba fali batallaun no kompañia liu hosi
prosesu ida ké artifisial tebe-tebes," katak Lu Olo. "ONU mak husu
Queen's College halo estudu ne'e no sira identifika katak opsaun nebé
sira hili mak baratu liu – baratu liu tamba presiza deit kuartel rua.
Maibé la iha ema Timor ida mak iha esperiénsia atu halo jestaun ba
divizaun bo'ot hanesan ne'e"
"Forsa 2020 hanesan prosesu ida atu hanoin fila fali no reorganiza
fali forsa armadas (F- FDTL), maibé, tamba akontesimentu iha fulan
Janeiro-Juñu 2006, membrus balu forsas armadas no komando polisia
nian monu mos ba kampaña politika mosu iha ita nia rain no ikus liu,
iha kampaña militar atu hatun governu konstitusional."
"Governu Australia hatene kona-ba prosesu Forsa 2020, tamba sira iha
assesor iha Ministériu Defeza."
Revista Austrália nian, The Bulletin, iha loron 6 Juñu 2006 hato'o
reportazem kona ba militar senior Australianu nebé Austrália haruka
mai Timor-Leste iha tinan 2000 no tinan sira seluk hodi ajuda harii
ita nia forsas armadas . Revista ne'e dehan katak ofisiais australianu
sira ne'e hirus no tatoli katak governu Australia nunka iha
intensaun atu halo F- FDTL atu sai forsa ida ké metin hó treinamentu
diak no sira halao programa treinamentu ida ké la diak.
Artigu iha The Bulletin hatutan katak Forsa Defeza Australia hato'o
surat ida ba nia xefi iha loron 10 Maiu 2001 katak:
"Objetivu ba dala uluk… atu habelar Austrália ninia interese
estratéjiku iha Timor-Leste, ho: evita asesu, iha asesu no influénsia.
Interese estratéjiku atu evita asesu hodi garante katak la iha tan
forsa seluk mak iha asesu ba Timor–Leste, maibé, Austrália deit mak
bele iha asesu, liu-liu, hosi ADF. Austrália ninia interese
estratéjiku bele hetan protesaun diak liu sé Austrália bele influensia
buat ruma iha prosesu foti desizaun iha Timor-Leste."
Sekretáriu Jeral FRETILIN nian, Dr. Mari Alkatiri hatutan katak
FRETILIN fó laran tomak no servisu makas ba implementa Planu Nasional
Dezenvolvimentu, ne'ebé fo prioridade ba edukasaun, saúde no uma ba
ema hela, no mos kria kampu servisu hosi programa bo'ot infrastruturas
nian no kontinua dezenvolve agrikultura, atu hetan kreximentu Produtu
Internu Brutu (PIB ka GDP) 7% tinan-tinan.
"Hosi eventus trájikus ne'ebé akontese iha fulan 15 kotuk nia laran,
ita bele haré katak ita tenke harii duni ita nia forsas armadas no
forsas polísia nian ho profesionalismu no la involve hó partidu,
forsas nebé bele ajuda dezenvolvimentu nasional no bele halo parte
misaun paz ONU nian," hatutan Dr. Alkatiri.
"Debate ne'ebé hahú ona iha Australia atu hatun no hapara planu Forsa
2020 reflekte hanoin ADF nian katak sira tenke influensia desizaun
governu Timor-Leste nian, no sira tenke tau nafatin sira nia forsas
iha ne'e. Buat hirak ne'e ita labele simu, ida ne'e viola soberania
ne'e bé ita manan, soberania ida nebé ema atus ba atus mak mate ba ita
hetan".
Dr. Alkatiri hatutan: "governu Austrália no media Austrália nian halo
interferénsia iha kampaña eleisaun atu hatún FRETILIN bainhira sira
halo ema iha dúvida ba FRETILIN ninia dedikasaun ba halakon kiak no
hari fila fali dame iha ita nia rain. Ami la simu interferénsia
politika."
Atu hetan tan informasaun, favór kontakta ho José Teixeira +670 728
7080 ka FRETILIN media ho fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Eleisaun Parlamentár 2007
"Defende independensia Timor-Leste nian"
Komunikadu Inprensa
16 Juñu 2007
FRETILIN la simu interfénsia Australia nian iha eleisaun Timor-Leste nian
Governu Austrália kritika planu Governu Timor-Leste nian atu
dezenvolve forsa militar no hatudu ho ida ne'e katak sira halo
interferénsia polítika durante kampaña ba eleisaun; atitude ne'e ami
la simu tamba viola soberania ema Timor nian, lideransa partidu
maioria FRETILIN hatutan ohin.
Ministru Negósius Estranjeirus Austrália nian, Alexander Downer ho
ninia "peritus defeza nian", nebé iha relasaun ho Servisus
Intelijénsia Austrália nian, hato'o sira nia krítika ba planu longo
termu "Forsa 2020", ne'ebé Governu RDTL atu halao iha Timor-Leste.
Planu Forsa 2020 iha objetivu atu rezolve difikuldade bo'ot ne'ebé
mosu ho formasaun nebé Autoridade Tranzitória ONU fó ba forsas
armadas Timor-Leste nian molok fulan Maio 2002 to'o fulan Maio 2004
no durante Primeiru Governu Konstitusional.
Prezidente Partidu FRETILIN Francisco Guterres "Lu Olo", hateten
ohin: "Ami hakfodak bainhira ami rona Ministru Negósios Estranjeirus
Austrália nian hateten katak ami labele iha armas helikópteru no ró
funu nian ne'ebé efetivu hodi halo patrulha ba ami nia rikun soin iha
Tasi Timor hanesan minarai no peskas. Forsa Defeza Austrália nian
la'os halo hela operasaun iha ami nia nasaun ho ekipamentu hirak
ne'e?
"Planu forsa 2020 la'os atu halao buat bo'ot ida tamba fó forsa deit
ba soldadu militar 3000, rihun tolu. Ohin loron, forsa regular
hamutuk hotu 1,500, reserva nian, 1,500".
"Istória ne'e bazeia ba jornal australianu, The Australian, nebé iha
semana kotuk hakerek nar'naran deit kona ba implementasaun ba desizaun
Governu nian ne'ebé fó autoridade bá Ministériu Defeza bele halo
aprovizionamentu (procurement) ba osan US$100,000. Ministérius sira
seluk haksolok no implementa desizaun ne'e no ida ne'e fó mos
oportunidade ba dezenvolve kapasidade gestaun F- FDTL nian.
La'os hanesan jornal australianu hato'o. Ami la hamenus Parlamentu
ninia autoridade ho desizaun ida ne'e."
"Forsa 2020 mak ami nia planu nasional ba forsa armadas no ami nia
nasaun iha osan ba halao ida ne'e to'o tinan 13", Lu Olo hatutan.
"Planu ne'e atu moderniza no sei halo Forsas Armadas Timor-Leste nian
sai profisional hodi sira bele kolabora didiak ho forsas armadas hosi
nasaun sira seluk."
Kolaborasaun ne'ebé mak diak sei fó oportunidade diak ba forsas
Timor-Leste atu bele partisipa iha Forsas internasionais ho misaun ba
Paz nian no hala'o kna'ar efetivu ho forsas armadas hosi nasaun
Sudeste Aziátiku no mos hó Australia atu nune'e bele kontribui mós ba
halo kombate hasoru ameasa terorismu iha mundu."
Lu Olo hatutan: "Forsas armadas modernas ne'e la'os deit atu defende
soberania nasional no integridade teritorial, maibe, atu defende mós
Timor-Leste ninia rekursus nasionais. Hanesan ezemplu, governu
Timor-Leste lakon milliaun US$35 iha area peskas tinan-tinan tamba
atividade ilegal; ida ne'e ita nia direitu no dever hanesan nasaun
atu proteje ita nia rekursus renováveis (bele iha bei'beik, se uza ho
kuidadu) hodi fó benefisiu be'beik ba ita nia nasaun."
Lu Olo hatutan FALINTIL, forsa guerilla nebé luta ba independénsia
durante okupasaun militar indonézia, to'o tinan 1999,halao guerilla
núdar unidade forsas armadas ki'ik, hanesan pelotao ida nia forsa."
"Tranzisaun hosi unidade ki'ik ba fali batallaun no kompañia liu hosi
prosesu ida ké artifisial tebe-tebes," katak Lu Olo. "ONU mak husu
Queen's College halo estudu ne'e no sira identifika katak opsaun nebé
sira hili mak baratu liu – baratu liu tamba presiza deit kuartel rua.
Maibé la iha ema Timor ida mak iha esperiénsia atu halo jestaun ba
divizaun bo'ot hanesan ne'e"
"Forsa 2020 hanesan prosesu ida atu hanoin fila fali no reorganiza
fali forsa armadas (F- FDTL), maibé, tamba akontesimentu iha fulan
Janeiro-Juñu 2006, membrus balu forsas armadas no komando polisia
nian monu mos ba kampaña politika mosu iha ita nia rain no ikus liu,
iha kampaña militar atu hatun governu konstitusional."
"Governu Australia hatene kona-ba prosesu Forsa 2020, tamba sira iha
assesor iha Ministériu Defeza."
Revista Austrália nian, The Bulletin, iha loron 6 Juñu 2006 hato'o
reportazem kona ba militar senior Australianu nebé Austrália haruka
mai Timor-Leste iha tinan 2000 no tinan sira seluk hodi ajuda harii
ita nia forsas armadas . Revista ne'e dehan katak ofisiais australianu
sira ne'e hirus no tatoli katak governu Australia nunka iha
intensaun atu halo F- FDTL atu sai forsa ida ké metin hó treinamentu
diak no sira halao programa treinamentu ida ké la diak.
Artigu iha The Bulletin hatutan katak Forsa Defeza Australia hato'o
surat ida ba nia xefi iha loron 10 Maiu 2001 katak:
"Objetivu ba dala uluk… atu habelar Austrália ninia interese
estratéjiku iha Timor-Leste, ho: evita asesu, iha asesu no influénsia.
Interese estratéjiku atu evita asesu hodi garante katak la iha tan
forsa seluk mak iha asesu ba Timor–Leste, maibé, Austrália deit mak
bele iha asesu, liu-liu, hosi ADF. Austrália ninia interese
estratéjiku bele hetan protesaun diak liu sé Austrália bele influensia
buat ruma iha prosesu foti desizaun iha Timor-Leste."
Sekretáriu Jeral FRETILIN nian, Dr. Mari Alkatiri hatutan katak
FRETILIN fó laran tomak no servisu makas ba implementa Planu Nasional
Dezenvolvimentu, ne'ebé fo prioridade ba edukasaun, saúde no uma ba
ema hela, no mos kria kampu servisu hosi programa bo'ot infrastruturas
nian no kontinua dezenvolve agrikultura, atu hetan kreximentu Produtu
Internu Brutu (PIB ka GDP) 7% tinan-tinan.
"Hosi eventus trájikus ne'ebé akontese iha fulan 15 kotuk nia laran,
ita bele haré katak ita tenke harii duni ita nia forsas armadas no
forsas polísia nian ho profesionalismu no la involve hó partidu,
forsas nebé bele ajuda dezenvolvimentu nasional no bele halo parte
misaun paz ONU nian," hatutan Dr. Alkatiri.
"Debate ne'ebé hahú ona iha Australia atu hatun no hapara planu Forsa
2020 reflekte hanoin ADF nian katak sira tenke influensia desizaun
governu Timor-Leste nian, no sira tenke tau nafatin sira nia forsas
iha ne'e. Buat hirak ne'e ita labele simu, ida ne'e viola soberania
ne'e bé ita manan, soberania ida nebé ema atus ba atus mak mate ba ita
hetan".
Dr. Alkatiri hatutan: "governu Austrália no media Austrália nian halo
interferénsia iha kampaña eleisaun atu hatún FRETILIN bainhira sira
halo ema iha dúvida ba FRETILIN ninia dedikasaun ba halakon kiak no
hari fila fali dame iha ita nia rain. Ami la simu interferénsia
politika."
Atu hetan tan informasaun, favór kontakta ho José Teixeira +670 728
7080 ka FRETILIN media ho fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
quinta-feira, 14 de Junho de 2007
Komunikadu Imprensa - Se manan iha Eleisaun Parlamentar, FRETILIN Se Fo Servisu Ba Ema
Vota ba FRETILIN!
Eleisoens Parlamentares 2007
"Defende Timor-Leste ninia independénsia"
Komunikadu imprensa
14 Juñu 2007
Se manan iha Eleisaun Parlamentar, FRETILIN Se Fo Servisu Ba Ema
222.000 tinan-tinan
Governo FRETILIN maka halao programa servisu ba tempo badak desde
tinan kotuk nia laran liu husi programa Servi Nasaun. Ema koñese
programa liu ho naran Programa dua dolar ($2). Tuir susesu husi nebe
Servi Nasaun hetan, governu FRETILIN hahu programa Servisu ba Dame.
Iha programa rua ne'e ema 91.000 resin hetan servisu ba semana rua (2)
iha distritus tomak iha Timor laran. Feto sira mos hetan servisu ho
total haat nulu (40%) porsentu inklui suku maskra, halo ai-sar no halo
sasan seluk.
Programa Servi Nasaun hahú kedas iha tempo emerjénsia nia laran no fo
servisu ba tempu badak ba ema nebe la iha servisu no vulneravel,
liu-liu ba foin sa'e, feto no deslokadu sira. Tuir dadus nebe
Ministério do Trabalho e Reinserção Comunitária (MTRC) foti kona ba
ema nebe servisu iha programa nee, ema 37.000 resin servisu, 48% maka
feto sira, 44% maka foin sa'e sira no 19% deslokadu sira. Husi total
nebe hetan servisu ba tempu badak, maioria maka desempregadu ka la iha
servisu, ho persentagem 78,4%.
Arsénio Bano, Ministru do Trabalhu i Reinsersaun Komunitaria, dehan
"Ita bele hare katak governu FRETILIN iha kbiit no kapabilidade atu fo
servisu iha tempo emerjensia. Tempu ne'e ema tauk atu sai husi sira
nia uma ka sira nia kampu deslokadu maibe ho programa nee, sira sente
brani ba servisu no hetan osan.
Programa nee dia teb-tebes tamba ema nebe presisa liu osan bele hetan
servisu no simu osan iha sira nia liman."
Tuir susesu nebe "Servi Nasaun" hetan, governu Fretilin toma desisaun
ba halao tan programa hanaran "Servisu ba Dame". Programa nee iha
diferensa uituan tamba inklui servisu tekniku. Tamba nee enjenheiru
sira sei toma konta programa nee tamba inklui projetu kiik hanesan
rehabilita kanal irigasaun, halo dalan, hamos valeta no selu-seluk
tan.
Iha programa nee Governu FRETILIN fo orsamentu rasik ho montante
$997.786 no fo empregu ba 28.000 tiha ona iha distritu hotu-hotu no
sei fo servisu ba ema nain 30.316 bainhira programa taka iha fulan
Julhu. Projeitu nee sei halao ba fulan ida tan.
"Oposisaun dehan katak programa $2 nia objetivu maka atu sosa votus,
maibe, tuir realidade iha rai laran, ita haré katak programa nee bele
hamenus konflitu tamba kiak sira bele hetan lalais osan no fo servisu
ba ita nia foin sa'e sira."
"Se FRETILIN manan karik programa 2 dollar nee se halo fulan-fulan atu
nunee bele fo servisu ba povo. FRETILIN hein katak ho experiensia nebe
iha ona, governo FRETILIN sei fo servisu ba ema 222.000 iha tinan
2007-2008. Iha tinan lima oin mai FRETILIN sei fo servisu ba Timor oan
besik 1.320.000 pessoas."
Partido FRETILIN planeia atu fornese orsamentu ho total $7.500.000 USD
ba tinan lima oin mai hodi kontinua programa ida nee no populasaun
tomak bele hetan servisu.
"Governu halao tiha programa cash-for-work iha tempu seluk hanesan iha
tempu mota sai iha Oekussi no iha planu atu fornese osan ba atividades
hanesan nee. Programa dua dolar mak hanesan parte ida iha tranzisaun
husi desempregadu ba servisu permanente no mos hanesan programa
trabalhu intensivu hodi desenvolve ita nia rain." Hatutan Bano.
Atu hetan tan informasaun, favór kontakta ho:
Arsenio Bano (+670) 733 9416 ka fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Eleisoens Parlamentares 2007
"Defende Timor-Leste ninia independénsia"
Komunikadu imprensa
14 Juñu 2007
Se manan iha Eleisaun Parlamentar, FRETILIN Se Fo Servisu Ba Ema
222.000 tinan-tinan
Governo FRETILIN maka halao programa servisu ba tempo badak desde
tinan kotuk nia laran liu husi programa Servi Nasaun. Ema koñese
programa liu ho naran Programa dua dolar ($2). Tuir susesu husi nebe
Servi Nasaun hetan, governu FRETILIN hahu programa Servisu ba Dame.
Iha programa rua ne'e ema 91.000 resin hetan servisu ba semana rua (2)
iha distritus tomak iha Timor laran. Feto sira mos hetan servisu ho
total haat nulu (40%) porsentu inklui suku maskra, halo ai-sar no halo
sasan seluk.
Programa Servi Nasaun hahú kedas iha tempo emerjénsia nia laran no fo
servisu ba tempu badak ba ema nebe la iha servisu no vulneravel,
liu-liu ba foin sa'e, feto no deslokadu sira. Tuir dadus nebe
Ministério do Trabalho e Reinserção Comunitária (MTRC) foti kona ba
ema nebe servisu iha programa nee, ema 37.000 resin servisu, 48% maka
feto sira, 44% maka foin sa'e sira no 19% deslokadu sira. Husi total
nebe hetan servisu ba tempu badak, maioria maka desempregadu ka la iha
servisu, ho persentagem 78,4%.
Arsénio Bano, Ministru do Trabalhu i Reinsersaun Komunitaria, dehan
"Ita bele hare katak governu FRETILIN iha kbiit no kapabilidade atu fo
servisu iha tempo emerjensia. Tempu ne'e ema tauk atu sai husi sira
nia uma ka sira nia kampu deslokadu maibe ho programa nee, sira sente
brani ba servisu no hetan osan.
Programa nee dia teb-tebes tamba ema nebe presisa liu osan bele hetan
servisu no simu osan iha sira nia liman."
Tuir susesu nebe "Servi Nasaun" hetan, governu Fretilin toma desisaun
ba halao tan programa hanaran "Servisu ba Dame". Programa nee iha
diferensa uituan tamba inklui servisu tekniku. Tamba nee enjenheiru
sira sei toma konta programa nee tamba inklui projetu kiik hanesan
rehabilita kanal irigasaun, halo dalan, hamos valeta no selu-seluk
tan.
Iha programa nee Governu FRETILIN fo orsamentu rasik ho montante
$997.786 no fo empregu ba 28.000 tiha ona iha distritu hotu-hotu no
sei fo servisu ba ema nain 30.316 bainhira programa taka iha fulan
Julhu. Projeitu nee sei halao ba fulan ida tan.
"Oposisaun dehan katak programa $2 nia objetivu maka atu sosa votus,
maibe, tuir realidade iha rai laran, ita haré katak programa nee bele
hamenus konflitu tamba kiak sira bele hetan lalais osan no fo servisu
ba ita nia foin sa'e sira."
"Se FRETILIN manan karik programa 2 dollar nee se halo fulan-fulan atu
nunee bele fo servisu ba povo. FRETILIN hein katak ho experiensia nebe
iha ona, governo FRETILIN sei fo servisu ba ema 222.000 iha tinan
2007-2008. Iha tinan lima oin mai FRETILIN sei fo servisu ba Timor oan
besik 1.320.000 pessoas."
Partido FRETILIN planeia atu fornese orsamentu ho total $7.500.000 USD
ba tinan lima oin mai hodi kontinua programa ida nee no populasaun
tomak bele hetan servisu.
"Governu halao tiha programa cash-for-work iha tempu seluk hanesan iha
tempu mota sai iha Oekussi no iha planu atu fornese osan ba atividades
hanesan nee. Programa dua dolar mak hanesan parte ida iha tranzisaun
husi desempregadu ba servisu permanente no mos hanesan programa
trabalhu intensivu hodi desenvolve ita nia rain." Hatutan Bano.
Atu hetan tan informasaun, favór kontakta ho:
Arsenio Bano (+670) 733 9416 ka fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Media Release - President Ramos Horta congratulates FRETILIN on its respect for democracy
Vote for FRETILIN!
2007 Parliamentary Elections
"Defending Timor-Leste's independence"
Media release
14 June 2007
President Ramos Horta congratulates FRETILIN on its respect for democracy
Timor-Leste (East Timor) President José Ramos Horta has congratulated the majority Fretilin party on its efforts to keep the peace during the presidential election campaign.
"FRETILIN demonstrated its maturity and respect for Timorese democracy by maintaining a peaceful campaign and by accepting the results of the presidential elections," President Ramos Horta told a FRETILIN meeting held in Dili on 11 June 2007
"I congratulate FRETILIN and its leadership on their effort to keep the peace during the elections," President Ramos Horta told at the dialogue meeting led by FRETILIN General Secretary Dr Mari Alkatiri, senior FRETILIN leaders and government members.
"During my visit to Indonesia I informed President Susilo Bambang Yudhoyono about the great example set by FRETILIN and its leaders during and after the presidential elections," he said.
Dr Alkatiri at the meeting said FRETILIN is ready to collaborate with President Ramos Horta to bring stability to Timor-Leste and to continue to work for the development of the nation.
"FRETILIN is the only party that can guarantee respect for the freedom and sovereignty of the President of the nation by collaborating to achieve greater developmental results and by allowing the President to do his work," said Dr Alkatiri.
Dr Alkatiri continued: "Since the crisis started FRETILIN has acted with tolerance and has shown it is willing to contribute to solving the crisis and bringing back stability to the nation, and we will keep doing so."
For more information, please contact:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili)
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
2007 Parliamentary Elections
"Defending Timor-Leste's independence"
Media release
14 June 2007
President Ramos Horta congratulates FRETILIN on its respect for democracy
Timor-Leste (East Timor) President José Ramos Horta has congratulated the majority Fretilin party on its efforts to keep the peace during the presidential election campaign.
"FRETILIN demonstrated its maturity and respect for Timorese democracy by maintaining a peaceful campaign and by accepting the results of the presidential elections," President Ramos Horta told a FRETILIN meeting held in Dili on 11 June 2007
"I congratulate FRETILIN and its leadership on their effort to keep the peace during the elections," President Ramos Horta told at the dialogue meeting led by FRETILIN General Secretary Dr Mari Alkatiri, senior FRETILIN leaders and government members.
"During my visit to Indonesia I informed President Susilo Bambang Yudhoyono about the great example set by FRETILIN and its leaders during and after the presidential elections," he said.
Dr Alkatiri at the meeting said FRETILIN is ready to collaborate with President Ramos Horta to bring stability to Timor-Leste and to continue to work for the development of the nation.
"FRETILIN is the only party that can guarantee respect for the freedom and sovereignty of the President of the nation by collaborating to achieve greater developmental results and by allowing the President to do his work," said Dr Alkatiri.
Dr Alkatiri continued: "Since the crisis started FRETILIN has acted with tolerance and has shown it is willing to contribute to solving the crisis and bringing back stability to the nation, and we will keep doing so."
For more information, please contact:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili)
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Comunicado de Imprensa - PRESIDENTE RAMOS-HORTA FELICITA A FRETILIN POR RESPEITAR A DEMOCRACIA
Vote pela FRETILIN!
Eleições Legislativas de 2007
"Defendemos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de imprensa
14 Junho 2007
PRESIDENTE RAMOS-HORTA FELICITA A FRETILIN POR RESPEITAR A DEMOCRACIA
O Presidente de Timor-Leste, José Ramos-Horta, felicitou o partido
maioritário, FRETILIN, pelo seu esforço em manter a paz durante a
campanha presidencial.
"A FRETILIN demonstrou maturidade e respeito pela democracia
Timorense, ao realizar uma campanha pacífica e aceitar os resultados
das eleições presidenciais", disse Presidente Ramos Horta no passado dia 11 de Junho,
durante o encontro da FRETILIN com os seus quadro políticos, em Dili.
"Felicito a FRETILIN e a sua liderança pelo seu esforço em manter a
paz durante as eleições", disse o Presidente Ramos Horta, no encontro
liderado pelo Secretário Geral da FRETILIN Dr. Mari Alkatiri, líderes
seniores da FRETILIN e membros do governo.
"Durante a minha visita à Indonésia informei ao Presidente Soesilo
Bambang Yudhoyono acerca do grande exemplo dado pela FRETILIN, e seus
líderes, durante e depois das eleições presidenciais", disse ele.
No encontro, Dr. Mari Alkatiri, afirmou que a FRETILIN está pronta a
colaborar com o Presidente Ramos-Horta para trazer a estabilidade a
Timor-Leste e continuar a trabalhar para o desenvolvimento da nação.
"A FRETILIN é o único partido que pode garantir o respeito pela
liberdade e soberania do presidente da nação, colaborando para
alcançar maior desenvolvimento e deixar o Presidente fazer o seu
trabalho", disse o Dr.Alkatiri.
Dr. Mari Alkatiri continuou: "Desde que a crise começou a FRETILIN tem
actuado com tolerância e mostrou que está disposta a colaborar para a resolução da crise
e trazer de volta a estabilidade à nação, e assim continuaremos a
fazer".
Para mas informacao:
fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Eleições Legislativas de 2007
"Defendemos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de imprensa
14 Junho 2007
PRESIDENTE RAMOS-HORTA FELICITA A FRETILIN POR RESPEITAR A DEMOCRACIA
O Presidente de Timor-Leste, José Ramos-Horta, felicitou o partido
maioritário, FRETILIN, pelo seu esforço em manter a paz durante a
campanha presidencial.
"A FRETILIN demonstrou maturidade e respeito pela democracia
Timorense, ao realizar uma campanha pacífica e aceitar os resultados
das eleições presidenciais", disse Presidente Ramos Horta no passado dia 11 de Junho,
durante o encontro da FRETILIN com os seus quadro políticos, em Dili.
"Felicito a FRETILIN e a sua liderança pelo seu esforço em manter a
paz durante as eleições", disse o Presidente Ramos Horta, no encontro
liderado pelo Secretário Geral da FRETILIN Dr. Mari Alkatiri, líderes
seniores da FRETILIN e membros do governo.
"Durante a minha visita à Indonésia informei ao Presidente Soesilo
Bambang Yudhoyono acerca do grande exemplo dado pela FRETILIN, e seus
líderes, durante e depois das eleições presidenciais", disse ele.
No encontro, Dr. Mari Alkatiri, afirmou que a FRETILIN está pronta a
colaborar com o Presidente Ramos-Horta para trazer a estabilidade a
Timor-Leste e continuar a trabalhar para o desenvolvimento da nação.
"A FRETILIN é o único partido que pode garantir o respeito pela
liberdade e soberania do presidente da nação, colaborando para
alcançar maior desenvolvimento e deixar o Presidente fazer o seu
trabalho", disse o Dr.Alkatiri.
Dr. Mari Alkatiri continuou: "Desde que a crise começou a FRETILIN tem
actuado com tolerância e mostrou que está disposta a colaborar para a resolução da crise
e trazer de volta a estabilidade à nação, e assim continuaremos a
fazer".
Para mas informacao:
fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Komunikadu Imprensa - Prezidente Ramos Horta fo parabéns FRETILIN tamba respeita demokrasia
Vota ba FRETILIN!
Eleisoens Parlamentares 2007
"Defende Timor-Leste ninia independénsia"
Komunikadu imprensa
14 Juñu 2007
Prezidente Ramos Horta fo parabéns FRETILIN tamba respeita demokrasia
Prezidente da Repúblika, Dr. José Ramos-Horta fó-parabéns ba partidu
Fretilin tanba ninia esforsu atu "mantén pas" durante kampaña ba
eleisaun prezidensiál.
"Fretilin hatudu ninia maturidade no respeitu ba demokrasia Timór nian
hodi mantén kampaña ida ho dame no mós aseita rezultadu eleisaun
prezidensiál ida ne'e," Prezidente Ramos-Horta hatete iha enkontru ida
FRETILIN halo iha Dili iha loron 11 fulan Juñu tinan 2007.
"Ha'u fó parabéns ba FRETILIN ba ninia lideransa ba sira nia esforsu
hodi mantén pas durante eleisaun," Prezidente Ramos-Horta fó-sai iha
"diálogu" ne'ebé prezide hosi Sekretáriu Jerál FRETILIN Dr. Marii
Alkatiri, líder seniór FRETILIN nian balu ho membru governu sira.
"Durante ha'u nia vizita ba Indonézia ha'u informa ba Prezidente
Susilo Bambang Yudhoyono kona ba ezemplu boot ne'ebé FRETILIN ho ninia
lider sira fó durante, no mós depois de eleisaun prezidensiál," nia
dehan.
Dr. Alkatiri durante enkontru ne'e dehan katak FRETILIN prontu atu
servisu hamutuk ho Prezidente Ramos-Horta atu lori estabilidade mai
Timor-Leste no kontinua servisu nafatin ba dezenvolvimentu nasaun
nian.
"FRETILIN maka partidu úniku ne'ebé bele garantia respeitu ba
liberdade no soberania prezidente nasaun nian liu hosi kolaborasaun
hodi alkansa rezultadu boot liután iha dezenvolvimentu ho fó fatin ba
prezidente atu hala'o ninia servisu," Dr. Alkatiri hatete.
Dr. Alkatiri hatutan katak: "dezde krize ne'e komesa FRETILIN hatudu
nafatin toleránsia no mós hatudu katak nia iha vontade nafatin atu
kontribui ba solusaun krize ne'e, no lori filafali estabilidade ba
nasaun. Ami sei kontinua halo nafatin ida ne'e."
Atu hetan tan informasaun, favór kontakta ho:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili)
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Eleisoens Parlamentares 2007
"Defende Timor-Leste ninia independénsia"
Komunikadu imprensa
14 Juñu 2007
Prezidente Ramos Horta fo parabéns FRETILIN tamba respeita demokrasia
Prezidente da Repúblika, Dr. José Ramos-Horta fó-parabéns ba partidu
Fretilin tanba ninia esforsu atu "mantén pas" durante kampaña ba
eleisaun prezidensiál.
"Fretilin hatudu ninia maturidade no respeitu ba demokrasia Timór nian
hodi mantén kampaña ida ho dame no mós aseita rezultadu eleisaun
prezidensiál ida ne'e," Prezidente Ramos-Horta hatete iha enkontru ida
FRETILIN halo iha Dili iha loron 11 fulan Juñu tinan 2007.
"Ha'u fó parabéns ba FRETILIN ba ninia lideransa ba sira nia esforsu
hodi mantén pas durante eleisaun," Prezidente Ramos-Horta fó-sai iha
"diálogu" ne'ebé prezide hosi Sekretáriu Jerál FRETILIN Dr. Marii
Alkatiri, líder seniór FRETILIN nian balu ho membru governu sira.
"Durante ha'u nia vizita ba Indonézia ha'u informa ba Prezidente
Susilo Bambang Yudhoyono kona ba ezemplu boot ne'ebé FRETILIN ho ninia
lider sira fó durante, no mós depois de eleisaun prezidensiál," nia
dehan.
Dr. Alkatiri durante enkontru ne'e dehan katak FRETILIN prontu atu
servisu hamutuk ho Prezidente Ramos-Horta atu lori estabilidade mai
Timor-Leste no kontinua servisu nafatin ba dezenvolvimentu nasaun
nian.
"FRETILIN maka partidu úniku ne'ebé bele garantia respeitu ba
liberdade no soberania prezidente nasaun nian liu hosi kolaborasaun
hodi alkansa rezultadu boot liután iha dezenvolvimentu ho fó fatin ba
prezidente atu hala'o ninia servisu," Dr. Alkatiri hatete.
Dr. Alkatiri hatutan katak: "dezde krize ne'e komesa FRETILIN hatudu
nafatin toleránsia no mós hatudu katak nia iha vontade nafatin atu
kontribui ba solusaun krize ne'e, no lori filafali estabilidade ba
nasaun. Ami sei kontinua halo nafatin ida ne'e."
Atu hetan tan informasaun, favór kontakta ho:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili)
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Media Release - FRETILIN condemns violence in Ermera district, demands action be taken by the UN Police
Vote for FRETILIN!
2007 Parliamentary Elections
"Defending Timor-Leste's independence"
Media release
14 June 2007
FRETILIN condemns violence in Ermera district, demands action be taken by the UN Police
FRETILIN today demanded that the UN Police immediately take action to halt the violence and intimidation of its members in Ermera district west of Dili, which has led to more than 140 people taking refuge in Dili.
Francisco Soares, a FRETILIN parliamentarian, said: "The refugees arrived in Dili yesterday with 80 people taking refuge at a camp located at Campo Alor in Dili and 60 people taking refuge at a camp located at Parque Borja Da Costa also in Dili."
Soares said that the people taking refuge in the camps have come out of hiding from coffee plantations in Ermera district after they had initially fled their homes following intimidation and the destruction of houses in the Ermera sucos (administrative level) of Lisapat and Urahu.
He added, "Another group of people that had taken refuge in the Gleno district administration office in Ermera were also expected to arrive in Dili in the coming days."
Soares also demanded that the UN Police investigate a complaint made last week to the National Parliament that FRETILIN members had been taken hostage by supporters of an opposition party, alleged to be the Democratic Party (PD), and kept under house arrest for three days in the suco of Potete.
"Representatives of the hostages, who had managed to escape from their detention, alleged that during the period of house arrest the captors demanded that the list of FRETILIN members in Ermera district be provided."
Soares called for the UN Police to act immediately to halt the violence and intimidation in Ermera district and for a proper and independent investigation to be made into all claims of violence and intimidation.
"It is becoming almost impossible for our party to campaign freely in Ermera district for the 30 June parliamentary elections because of the violence and intimidation."
Soares continued, "This is not the first time we have called attention to the insecure situation in Ermera and other districts. We have alerted the UN and ISF about previous instances of violence during high level meetings between the government, parliament and the international forces, but to date no effective action has been taken.
"The UN Police and the International Stabilisation Force are here to restore security and to enable the elections to proceed freely and fairly. They must also investigate claims about the possession of arms by civilians in the district of Ermera and take the necessary measures to facilitate the disarmament of people in that district.
"If the UN Police and the ISF is unable to control the situation in Ermera and other districts, there will be a need to review the existing mechanisms and evaluate their effectiveness.
"FRETILIN condemns all forms of intimidation and violence. The perpetrators of violence and intimidation should be brought before the courts so that justice can be served. This is important so that free and fair elections can be held," Soares concluded.
For more information, please contact:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili), Francisco Soares (+670) 728 3608 (Dili)
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
2007 Parliamentary Elections
"Defending Timor-Leste's independence"
Media release
14 June 2007
FRETILIN condemns violence in Ermera district, demands action be taken by the UN Police
FRETILIN today demanded that the UN Police immediately take action to halt the violence and intimidation of its members in Ermera district west of Dili, which has led to more than 140 people taking refuge in Dili.
Francisco Soares, a FRETILIN parliamentarian, said: "The refugees arrived in Dili yesterday with 80 people taking refuge at a camp located at Campo Alor in Dili and 60 people taking refuge at a camp located at Parque Borja Da Costa also in Dili."
Soares said that the people taking refuge in the camps have come out of hiding from coffee plantations in Ermera district after they had initially fled their homes following intimidation and the destruction of houses in the Ermera sucos (administrative level) of Lisapat and Urahu.
He added, "Another group of people that had taken refuge in the Gleno district administration office in Ermera were also expected to arrive in Dili in the coming days."
Soares also demanded that the UN Police investigate a complaint made last week to the National Parliament that FRETILIN members had been taken hostage by supporters of an opposition party, alleged to be the Democratic Party (PD), and kept under house arrest for three days in the suco of Potete.
"Representatives of the hostages, who had managed to escape from their detention, alleged that during the period of house arrest the captors demanded that the list of FRETILIN members in Ermera district be provided."
Soares called for the UN Police to act immediately to halt the violence and intimidation in Ermera district and for a proper and independent investigation to be made into all claims of violence and intimidation.
"It is becoming almost impossible for our party to campaign freely in Ermera district for the 30 June parliamentary elections because of the violence and intimidation."
Soares continued, "This is not the first time we have called attention to the insecure situation in Ermera and other districts. We have alerted the UN and ISF about previous instances of violence during high level meetings between the government, parliament and the international forces, but to date no effective action has been taken.
"The UN Police and the International Stabilisation Force are here to restore security and to enable the elections to proceed freely and fairly. They must also investigate claims about the possession of arms by civilians in the district of Ermera and take the necessary measures to facilitate the disarmament of people in that district.
"If the UN Police and the ISF is unable to control the situation in Ermera and other districts, there will be a need to review the existing mechanisms and evaluate their effectiveness.
"FRETILIN condemns all forms of intimidation and violence. The perpetrators of violence and intimidation should be brought before the courts so that justice can be served. This is important so that free and fair elections can be held," Soares concluded.
For more information, please contact:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili), Francisco Soares (+670) 728 3608 (Dili)
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Comunicado de Imprensa -FRETILIN condena a violência no Distrito de Ermera, e exige que a policia das Nações Unidas actuem
Vote pela FRETILIN!
Eleições Legislativas de 2007
"Defendemos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de imprensa
14 Junho 2007
FRETILIN condena a violência no Distrito de Ermera, e exige que a policia das Nações Unidas actuem
Hoje, a FRETILIN exigiu que a policia das Nações Unidas actue
imediatamente para parar a onda de violência e intimidação contra os
seus militantes, no Distrito de Ermera, que já levou mais
de 140 pessoas a refugiarem-se em Díli.
Francisco Soares, um deputado parlamentar da FRETILIN, disse que: "os refugiados
chegaram ontem a Dili. 80 deles refugiaram-se num campo localizado em
Kampu Alor, e 60 refugiaram-se no Parque Borja da Costa".
Soares disse também que estes refugiados encontravam-se antes escondidos em plantações de
café em Ermera, depois de terem fugido de suas casas, devido às intimidações de que têm sido alvos e à destruição de casas, nos sucos (níveis administrativos) de Lisapart e Urahu, no distrito de Ermera.
Soares acrescentou : "espera-se a chegada à Dili, nos próximos dias, de
outro grupo de pessoas que se refugiaram no escritório da
administração do Distrito de Gleno, em Ermera".
Soares exigiu que a policia das Nações Unidas investigue uma
queixa feita, na semana passada, ao Parlamento Nacional sobre membros da
FRETILIN que tinham sido feito reféns por apoiantes do partido da
oposição, supostamente do Partido Democrático (PD), e ficado presos
durante 3 dias numa casa no suco de Potete.
Representantes dos reféns que escaparam da prisão alegam que durante
o período da prisão os captores exigiram que lhes fosse entregue a
lista dos membros da FRETILIN em Ermera.
Soares apelou à policia das Nações Unidas para que actue imediatamente
para parar com a onda de violência e intimidação no Distrito de Ermera, e
para realizar uma investigação credível e independente sobre todos os
actos de violência e intimidações.
"Está-se a tornar quase impossível, para o nosso partido, fazer campanha, para as eleições parlamentares de 30 de Junho, de forma livre no distrito de Ermera, devido a onda de violência e da intimidação.
Soares acrescentou: "Não é a primeira vez que chamamos a atenção para a
situação de insegurança em Ermera e noutros distritos. Alertamos as
Nações Unidas e e as Forças de Estabilização
Internacionais (FEI) sobre prováveis actos de violência durante
encontros de alto nível entre o governo, o parlamento e as forças
internacionais, mas até ao momento nada foi feito".
"A policia das Nações Unidas e as FEI estão aqui para restaurar a segurança e permitir que as
eleições se realizem livres e justas. Eles também devem investigar as
queixas sobre civis que se encontram na posse de armas, no distrito de Ermera, e tomar as
medidas necessárias para efectuar o desarmamento dessas pessoas.
"Se a policia da ONU e as FEI são incapazes de controlar a situação em
Ermera e noutros distritos, haverá necessidade de se rever os
mecanismos existentes e avaliar a sua eficácia".
"A FRETILIN condena todas as formas de intimidação e violência. Os
criminosos da violência e da intimidação deviam ser levados a
tribunal para que se seja feita justiça. Isto é importante para que
possamos ter umas eleições livres e justas"
Para mas informacao:
fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Eleições Legislativas de 2007
"Defendemos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de imprensa
14 Junho 2007
FRETILIN condena a violência no Distrito de Ermera, e exige que a policia das Nações Unidas actuem
Hoje, a FRETILIN exigiu que a policia das Nações Unidas actue
imediatamente para parar a onda de violência e intimidação contra os
seus militantes, no Distrito de Ermera, que já levou mais
de 140 pessoas a refugiarem-se em Díli.
Francisco Soares, um deputado parlamentar da FRETILIN, disse que: "os refugiados
chegaram ontem a Dili. 80 deles refugiaram-se num campo localizado em
Kampu Alor, e 60 refugiaram-se no Parque Borja da Costa".
Soares disse também que estes refugiados encontravam-se antes escondidos em plantações de
café em Ermera, depois de terem fugido de suas casas, devido às intimidações de que têm sido alvos e à destruição de casas, nos sucos (níveis administrativos) de Lisapart e Urahu, no distrito de Ermera.
Soares acrescentou : "espera-se a chegada à Dili, nos próximos dias, de
outro grupo de pessoas que se refugiaram no escritório da
administração do Distrito de Gleno, em Ermera".
Soares exigiu que a policia das Nações Unidas investigue uma
queixa feita, na semana passada, ao Parlamento Nacional sobre membros da
FRETILIN que tinham sido feito reféns por apoiantes do partido da
oposição, supostamente do Partido Democrático (PD), e ficado presos
durante 3 dias numa casa no suco de Potete.
Representantes dos reféns que escaparam da prisão alegam que durante
o período da prisão os captores exigiram que lhes fosse entregue a
lista dos membros da FRETILIN em Ermera.
Soares apelou à policia das Nações Unidas para que actue imediatamente
para parar com a onda de violência e intimidação no Distrito de Ermera, e
para realizar uma investigação credível e independente sobre todos os
actos de violência e intimidações.
"Está-se a tornar quase impossível, para o nosso partido, fazer campanha, para as eleições parlamentares de 30 de Junho, de forma livre no distrito de Ermera, devido a onda de violência e da intimidação.
Soares acrescentou: "Não é a primeira vez que chamamos a atenção para a
situação de insegurança em Ermera e noutros distritos. Alertamos as
Nações Unidas e e as Forças de Estabilização
Internacionais (FEI) sobre prováveis actos de violência durante
encontros de alto nível entre o governo, o parlamento e as forças
internacionais, mas até ao momento nada foi feito".
"A policia das Nações Unidas e as FEI estão aqui para restaurar a segurança e permitir que as
eleições se realizem livres e justas. Eles também devem investigar as
queixas sobre civis que se encontram na posse de armas, no distrito de Ermera, e tomar as
medidas necessárias para efectuar o desarmamento dessas pessoas.
"Se a policia da ONU e as FEI são incapazes de controlar a situação em
Ermera e noutros distritos, haverá necessidade de se rever os
mecanismos existentes e avaliar a sua eficácia".
"A FRETILIN condena todas as formas de intimidação e violência. Os
criminosos da violência e da intimidação deviam ser levados a
tribunal para que se seja feita justiça. Isto é importante para que
possamos ter umas eleições livres e justas"
Para mas informacao:
fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Komunikadu Imprensa - FRETILIN kondena violensia iha distritu Ermera, ezije asaun hosi Polisia ONU
Vota ba FRETILIN!
Eleisaun Parlamentár 2007
"Defende Ukun Rasik An Timor-Leste Nian"
Komunikadu de Imprensa
14 Juñu 2007
FRETILIN kondena violensia iha distritu Ermera, ezije asaun hosi Polisia ONU
FRETILIN ohin eziji ba Polisia ONU atu foti kedas asaun atu hapara
violensia no intimidasaun nebé ema halo ba membrus FRETILIN nian iha
distritu Ermera ne'ebé halo ema nain 140 mak halai mai Dili.
Francisco Soares, membru Parlamentu hateten "Refujiadu hamutuk nain 80
to'o iha Dili horseik no ba hela iha kampu refujiadu iha Campo Alor no
ema nain 60 ba hela iha kampo refujiadu iha jardim Borja da Costa iha
Dili."
Soares hatutan katak molok sira halai mai Dili sira subar iha
plantasaun kafé iha distritu Ermera wainhira tamba ema halo tauk sira
no estraga sira nia uma iha suku Lisapat no Urahu iha distritu
Ermera.
Soares hatutan, "Grupu seluk ne'ebé halai ba hela iha administrasaun
distritital Gleno nian sei mai Dili mos."
Soares mos ezije ba Polisia ONU atu investiga keixa ható ba
Parlamentu nebé alega katak Partidu Demokrátiku nia ema dadur membru
FRETILIN iha sira nia uma loron tolu nia laran, iha suku Potete.
"Fretilin nia ema nebé konsegue halai sai husi detensaun ne'e hatutan
katak membrus oposizaun nian ezije sira atu fo lista membrus
FRETILIN nian, iha distritu Ermera."
Soares ezije Polisia ONU nian atu foti kedas asaun atu hapara
violensia no intimidasaun iha distritu Ermera no hala'o investigasaun
lolós no independente kona ba violensia no intimidasaun hirak ne'e.
"Ami la iha liberdade atu halao kampaña iha distritu Ermera ba
eleisaun parlamentar 30 Juñu tamba violasaun no intimidasaun."
Soares hatutan, "ida ne'e laos primeira vez mak ami bolu atensaun ba
kondisaun inseguransa iha Ermera no distritu seluk. Ami alerta ona ONU
no ISF kona-ba violensia iha reuniaun alto nivel governu, Parlamentu
no forsa internasional halo, maibe to'o agora, sira la foti asaun
efetiva."
"Polisia ONU no Forsa Internasional ba Estabilizasaun iha ne'e atu
hari fila fali no hametin seguransa no fó garantia ba prosesu
eleisaun sai livre no justu. Sira mos tenke foti medidas nebé presiza
ba hasai kilat husi populasaun distritu Ermera."
"Se Polisia ONU no ISF la konsege kontrola situasaun iha Ermera no
distritu seluk, entaun presiza haré fila fali mekanismu ne'ebé iha
ona no avalia sé iha rezultadu diak ka lae."
"FRETILIN kondena intimidasaun no violensia. Sira ne'ebé involve iha
violensia no intimidasaun tenke ba tribunal hodi ita bele halao
justisa. Buat ida ne'e importante atu nune'e eleisaun bele livre no
justu."
Atu hetan tan informasaun, favór kontakta ho:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili), Francisco Soares (+670) 728 3608 (Dili)
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Eleisaun Parlamentár 2007
"Defende Ukun Rasik An Timor-Leste Nian"
Komunikadu de Imprensa
14 Juñu 2007
FRETILIN kondena violensia iha distritu Ermera, ezije asaun hosi Polisia ONU
FRETILIN ohin eziji ba Polisia ONU atu foti kedas asaun atu hapara
violensia no intimidasaun nebé ema halo ba membrus FRETILIN nian iha
distritu Ermera ne'ebé halo ema nain 140 mak halai mai Dili.
Francisco Soares, membru Parlamentu hateten "Refujiadu hamutuk nain 80
to'o iha Dili horseik no ba hela iha kampu refujiadu iha Campo Alor no
ema nain 60 ba hela iha kampo refujiadu iha jardim Borja da Costa iha
Dili."
Soares hatutan katak molok sira halai mai Dili sira subar iha
plantasaun kafé iha distritu Ermera wainhira tamba ema halo tauk sira
no estraga sira nia uma iha suku Lisapat no Urahu iha distritu
Ermera.
Soares hatutan, "Grupu seluk ne'ebé halai ba hela iha administrasaun
distritital Gleno nian sei mai Dili mos."
Soares mos ezije ba Polisia ONU atu investiga keixa ható ba
Parlamentu nebé alega katak Partidu Demokrátiku nia ema dadur membru
FRETILIN iha sira nia uma loron tolu nia laran, iha suku Potete.
"Fretilin nia ema nebé konsegue halai sai husi detensaun ne'e hatutan
katak membrus oposizaun nian ezije sira atu fo lista membrus
FRETILIN nian, iha distritu Ermera."
Soares ezije Polisia ONU nian atu foti kedas asaun atu hapara
violensia no intimidasaun iha distritu Ermera no hala'o investigasaun
lolós no independente kona ba violensia no intimidasaun hirak ne'e.
"Ami la iha liberdade atu halao kampaña iha distritu Ermera ba
eleisaun parlamentar 30 Juñu tamba violasaun no intimidasaun."
Soares hatutan, "ida ne'e laos primeira vez mak ami bolu atensaun ba
kondisaun inseguransa iha Ermera no distritu seluk. Ami alerta ona ONU
no ISF kona-ba violensia iha reuniaun alto nivel governu, Parlamentu
no forsa internasional halo, maibe to'o agora, sira la foti asaun
efetiva."
"Polisia ONU no Forsa Internasional ba Estabilizasaun iha ne'e atu
hari fila fali no hametin seguransa no fó garantia ba prosesu
eleisaun sai livre no justu. Sira mos tenke foti medidas nebé presiza
ba hasai kilat husi populasaun distritu Ermera."
"Se Polisia ONU no ISF la konsege kontrola situasaun iha Ermera no
distritu seluk, entaun presiza haré fila fali mekanismu ne'ebé iha
ona no avalia sé iha rezultadu diak ka lae."
"FRETILIN kondena intimidasaun no violensia. Sira ne'ebé involve iha
violensia no intimidasaun tenke ba tribunal hodi ita bele halao
justisa. Buat ida ne'e importante atu nune'e eleisaun bele livre no
justu."
Atu hetan tan informasaun, favór kontakta ho:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili), Francisco Soares (+670) 728 3608 (Dili)
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Komunikadu Imprensa - Fretilin Promete Subsidio Eskolar no Bolso Estudo ba estudantes Timor-Leste
Vota ba FRETILIN!
Eleisaun Parlamentar 2007
Defende indpendensia Timor-Leste nian
Komunicado inprensa
13 Junhu 2007
Fretilin Promete Subsidio Eskolar no Bolso Estudo ba estudantes Timor-Leste
Timor-Leste hanesan nasaun foun ida ne'ebe iha fase desenvolvemento
iha area hotu-hotu, hanesan area : Edukasaun, Infrastutura,
Agrikultura, Saude no seluk tan.
Atu desenvolve nasaun hodi lao ba oin, partido FRETILIN ne'ebe hetan
fiar husi povo hodi kaer Primeiro Governo halao programa barak atu
desenvolve Nasaun Timor-Leste liu husi Rekursus Humanus.
Governo FRETILIN liu husi Ministerio do Trabalho e da Reinsersaun
Komunitaria (MTRC), Diresaun Nacional dos Servicos Sociais ( DNSS ),
Gabinete de Apoio aos Estudante e Formandos ( GAEF ), halao programa
fo Bolsu Estudo ba estudante hanesan Pre-secundaria, Secundaria,
Universidade no formandos, iha mos programa assistensia sosial escolar
ba comunidade geral no ba finalista universidade.
Governo Fretilin hahu Programa subsidio escolar no bolsa de estudo nee
iha tinan ida nee no konsege fo tulun ba 6.579 estudantes no
formandos, husi eskolas pre-sekundaria 1.050 estudantes, sekundaria
950 estudantes, Bolsa Estudo ba estudantes UNTL hamutuk 450 estduntes,
Formandos 950, Dificientes 100 estudantes, sira nebe estuda hela iha
rai liur 460 estudantes, no seluk nebe hetan tulun hanesan asistensia
sosial ba estudantes sira nebe maka halo teze hanesan finalistas iha
Universidades iha Timor no rai liur hamutuk 2.669 estudantes.
Orsamento nebe maka governo Fretilin uja tiha ona hamutuk $1.118.600
USD iha tinan fiskal 2006-2007.
Membro Komite Sentral Fretilin nian Arsenio Bano haktuir "Se povo sei
fo fiar nafatin ba FRETILIN hodi kaer Governo iha eleisaun 30 Junho,
FRETILIN sei aumenta numero estudantes nebe maka iha tiha ona ba
15.000 estudantes ba tinan-tinan durante tinan 5 nia laran. Numero
ida ne'e se inklui estudantes ne'ebe maka atu ba estuda iha rai liur."
Arsenio Bano haktuir tan katak "Alem estudantes sira laselu kaixa
eskola, iha eskola primaria balun estudantes sira han iha eskola loron
ida dala ida. Politika Fretilin atu lori povo nia oan sira sai matenek
no bele tulun povo timor sai husi kiak. Husi numero 15.000 estudantes
nebe maka Fretilin hakarak fo bolsa estudo no subsidio eskolar se
manan iha eleisaun parlamentar, 5.000 se fo ba veteranos no orfaun mai
husi funu resistensia nian, no 2.500 pessoas se fo tulun ba estudantes
sira nebe maka atu ba estuda iha rai liu".
Ho programa bolsu estudu ne'e Governo FRETILIN bele fo opurtunidade ba
ema atu desenvolve nasaun foun Timor-Leste liu husi rekursus humanus
ba ema Timor tomak liu-liu foin sae sira tanba sira maka futuru nasaun
nian.
Atu hetan Informasaun bele kontaktu:
Arsenio Bano (+670) 733 9416 (Dili) ou haruka email ba:
fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Eleisaun Parlamentar 2007
Defende indpendensia Timor-Leste nian
Komunicado inprensa
13 Junhu 2007
Fretilin Promete Subsidio Eskolar no Bolso Estudo ba estudantes Timor-Leste
Timor-Leste hanesan nasaun foun ida ne'ebe iha fase desenvolvemento
iha area hotu-hotu, hanesan area : Edukasaun, Infrastutura,
Agrikultura, Saude no seluk tan.
Atu desenvolve nasaun hodi lao ba oin, partido FRETILIN ne'ebe hetan
fiar husi povo hodi kaer Primeiro Governo halao programa barak atu
desenvolve Nasaun Timor-Leste liu husi Rekursus Humanus.
Governo FRETILIN liu husi Ministerio do Trabalho e da Reinsersaun
Komunitaria (MTRC), Diresaun Nacional dos Servicos Sociais ( DNSS ),
Gabinete de Apoio aos Estudante e Formandos ( GAEF ), halao programa
fo Bolsu Estudo ba estudante hanesan Pre-secundaria, Secundaria,
Universidade no formandos, iha mos programa assistensia sosial escolar
ba comunidade geral no ba finalista universidade.
Governo Fretilin hahu Programa subsidio escolar no bolsa de estudo nee
iha tinan ida nee no konsege fo tulun ba 6.579 estudantes no
formandos, husi eskolas pre-sekundaria 1.050 estudantes, sekundaria
950 estudantes, Bolsa Estudo ba estudantes UNTL hamutuk 450 estduntes,
Formandos 950, Dificientes 100 estudantes, sira nebe estuda hela iha
rai liur 460 estudantes, no seluk nebe hetan tulun hanesan asistensia
sosial ba estudantes sira nebe maka halo teze hanesan finalistas iha
Universidades iha Timor no rai liur hamutuk 2.669 estudantes.
Orsamento nebe maka governo Fretilin uja tiha ona hamutuk $1.118.600
USD iha tinan fiskal 2006-2007.
Membro Komite Sentral Fretilin nian Arsenio Bano haktuir "Se povo sei
fo fiar nafatin ba FRETILIN hodi kaer Governo iha eleisaun 30 Junho,
FRETILIN sei aumenta numero estudantes nebe maka iha tiha ona ba
15.000 estudantes ba tinan-tinan durante tinan 5 nia laran. Numero
ida ne'e se inklui estudantes ne'ebe maka atu ba estuda iha rai liur."
Arsenio Bano haktuir tan katak "Alem estudantes sira laselu kaixa
eskola, iha eskola primaria balun estudantes sira han iha eskola loron
ida dala ida. Politika Fretilin atu lori povo nia oan sira sai matenek
no bele tulun povo timor sai husi kiak. Husi numero 15.000 estudantes
nebe maka Fretilin hakarak fo bolsa estudo no subsidio eskolar se
manan iha eleisaun parlamentar, 5.000 se fo ba veteranos no orfaun mai
husi funu resistensia nian, no 2.500 pessoas se fo tulun ba estudantes
sira nebe maka atu ba estuda iha rai liu".
Ho programa bolsu estudu ne'e Governo FRETILIN bele fo opurtunidade ba
ema atu desenvolve nasaun foun Timor-Leste liu husi rekursus humanus
ba ema Timor tomak liu-liu foin sae sira tanba sira maka futuru nasaun
nian.
Atu hetan Informasaun bele kontaktu:
Arsenio Bano (+670) 733 9416 (Dili) ou haruka email ba:
fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
quarta-feira, 13 de Junho de 2007
Media Release - FRETILIN scholarship program to promote women's rights
Vote for FRETILIN!
2007 Parliamentary Elections
"Defending Timor-Leste's independence"
Media release
12 June 2007
FRETILIN scholarship program to promote women's rights
The FRETILIN government will fund scholarships designed to encourage
girls to complete primary, secondary and tertiary education as part of
its drive to raise the status of women.
The scholarship program will initially fund a few hundred scholarships
for each of the 13 districts, starting next year.
FRETILIN General Secretary Dr Mari Alkatiri said today a second-term
FRETILIN government would ensure more girls received the opportunity
to attend primary and secondary school and university in Timor-Leste.
The party's commitment to fund the scholarship program was made during
a six-hour dialogue with FRETILIN representatives from Dili and
outlying areas.
Dr Alkatiri said the number of scholarships funded would be evaluated
each year depending on revenue received from Timor-Leste's petroleum
resources.
"This is an affordable, sustainable and effective initiative by
FRETILIN to improve retention rates, particularly from upper primary
school to university and ensure that girls complete their education up
to tertiary level," he said.
"There are currently more opportunities for boys to study in secondary
school and beyond. This is due to financial and cultural barriers
which prevent women from completing their studies.
"You cannot exclude 50% of your population from participating in the
economic, social and political development of the society and nation.
This is what you are effectively doing if you do not remove the
barriers to women realising their enormous potential.
"FRETILIN has a proud record of promoting women's rights and gender
equality. The scholarship program is further evidence of our
commitment to equal rights for women."
For more information, please contact:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili) or send an email to
fretilin.media@gmail.com
2007 Parliamentary Elections
"Defending Timor-Leste's independence"
Media release
12 June 2007
FRETILIN scholarship program to promote women's rights
The FRETILIN government will fund scholarships designed to encourage
girls to complete primary, secondary and tertiary education as part of
its drive to raise the status of women.
The scholarship program will initially fund a few hundred scholarships
for each of the 13 districts, starting next year.
FRETILIN General Secretary Dr Mari Alkatiri said today a second-term
FRETILIN government would ensure more girls received the opportunity
to attend primary and secondary school and university in Timor-Leste.
The party's commitment to fund the scholarship program was made during
a six-hour dialogue with FRETILIN representatives from Dili and
outlying areas.
Dr Alkatiri said the number of scholarships funded would be evaluated
each year depending on revenue received from Timor-Leste's petroleum
resources.
"This is an affordable, sustainable and effective initiative by
FRETILIN to improve retention rates, particularly from upper primary
school to university and ensure that girls complete their education up
to tertiary level," he said.
"There are currently more opportunities for boys to study in secondary
school and beyond. This is due to financial and cultural barriers
which prevent women from completing their studies.
"You cannot exclude 50% of your population from participating in the
economic, social and political development of the society and nation.
This is what you are effectively doing if you do not remove the
barriers to women realising their enormous potential.
"FRETILIN has a proud record of promoting women's rights and gender
equality. The scholarship program is further evidence of our
commitment to equal rights for women."
For more information, please contact:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili) or send an email to
fretilin.media@gmail.com
Comunicado de Imprensa - Programa da FRETILIN para Bolsas de Estudo para promoção dos direitos da Mulher
Vote pela FRETILIN!
Eleições Legislativas de 2007
"Defendemos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de imprensa
12 Junho 2007
Programa da FRETILIN para Bolsas de Estudo para promoção dos direitos da Mulher
O Governo da FRETILIN criará um programa de bolsas de estudo, como forma de encorajar as raparigas a completar o ensino primário, secundário e universitário, como parte dos seus objectivos para desenvolver o estatuto da mulher.
O programa de bolsas de estudo criará, inicialmente, algumas centenas de bolsas para cada um dos 13 distritos, tendo início no próximo ano.
O Secetário-Geral da FRETILIN, Dr. Mari Alkatiri, disse hoje que o segundo mandato do governo da FRETILIN assegurará que mais raparigas tenham a oportunidade de completar os estudos primário, secundário e universitário, em Timor-Leste.
O compromisso do partido em criar um programa de bolsas de estudo foi realizado durante um diálogo de 6 horas com representantes da FRETILIN de Díli e outras áreas.
Dr.Alkatiri disse que o número de bolsas de estudo a ser criado será avaliado cada ano, dependendo das receitas vindas dos recursos petrolíferos de Timor-Leste.
"Isto é uma iniciativa da FRETILIN que é viável, sustentável e efectiva, com o objectivo de melhorar o nível de educação, particulamente da escola primária até à universidade e assegurar que as raparigas completem a sua educação até ao nível universitário", disse Dr Alkatiri.
Há, actualmente, mais oportunidades para rapazes estudarem no ensino secundário e pós-secundário. Isto deve-se às barreiras financeiras e culturais que impedem as mulheres de completar o seus estudos.
"Não se pode excluir 50% da população de participar no desenvolvimento económico, social e politico da sociedade e da nação. Isto é o que efectivamente se está a fazer, e continuará a ser feito caso as barreiras não sejam removidas, de forma a que a mulher desenvolva os seus enormes potenciais.
A FRETILIN tem um historial, do qual se orgulha, em promover os direitos da mulher e a igualdade do género. O programa das bolsas de estudo é uma prova do nosso compromisso em dar à mulher os mesmos direitos".
Para mas informacao:
Jose Teixeia (+670) 728 7080, fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Eleições Legislativas de 2007
"Defendemos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de imprensa
12 Junho 2007
Programa da FRETILIN para Bolsas de Estudo para promoção dos direitos da Mulher
O Governo da FRETILIN criará um programa de bolsas de estudo, como forma de encorajar as raparigas a completar o ensino primário, secundário e universitário, como parte dos seus objectivos para desenvolver o estatuto da mulher.
O programa de bolsas de estudo criará, inicialmente, algumas centenas de bolsas para cada um dos 13 distritos, tendo início no próximo ano.
O Secetário-Geral da FRETILIN, Dr. Mari Alkatiri, disse hoje que o segundo mandato do governo da FRETILIN assegurará que mais raparigas tenham a oportunidade de completar os estudos primário, secundário e universitário, em Timor-Leste.
O compromisso do partido em criar um programa de bolsas de estudo foi realizado durante um diálogo de 6 horas com representantes da FRETILIN de Díli e outras áreas.
Dr.Alkatiri disse que o número de bolsas de estudo a ser criado será avaliado cada ano, dependendo das receitas vindas dos recursos petrolíferos de Timor-Leste.
"Isto é uma iniciativa da FRETILIN que é viável, sustentável e efectiva, com o objectivo de melhorar o nível de educação, particulamente da escola primária até à universidade e assegurar que as raparigas completem a sua educação até ao nível universitário", disse Dr Alkatiri.
Há, actualmente, mais oportunidades para rapazes estudarem no ensino secundário e pós-secundário. Isto deve-se às barreiras financeiras e culturais que impedem as mulheres de completar o seus estudos.
"Não se pode excluir 50% da população de participar no desenvolvimento económico, social e politico da sociedade e da nação. Isto é o que efectivamente se está a fazer, e continuará a ser feito caso as barreiras não sejam removidas, de forma a que a mulher desenvolva os seus enormes potenciais.
A FRETILIN tem um historial, do qual se orgulha, em promover os direitos da mulher e a igualdade do género. O programa das bolsas de estudo é uma prova do nosso compromisso em dar à mulher os mesmos direitos".
Para mas informacao:
Jose Teixeia (+670) 728 7080, fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Komunikadu Imprensa - FRETILIN apresenta Programa Bolsa Estudu atu haburas feto nia direitu
Vota ba FRETILIN!
Eleisaun Parlamentar 2007
"Defende independensia Timor-Leste nian"
Komunikadu inprensa
12 Junhu 2007
FRETILIN apresenta Programa Bolsa Estudu atu haburas feto nia direitu
Governu FRETILIN sei fo bolsa estudu atu fo aten bot ba feto sira atu
bele kompleta sira nia eskola primaria, sekundaria no universitariu
atu nune bele hasae feto sira nia status.
Atu hahu, programa ne sei fo bolsa lubun bot ida (liu atus ida) ba
distritu idak-idak iha distritu 13 nia laran, hahu hosi tinan oin.
Sekretariu Geral FRETILIN nian, Dr. Mari Alkatiri haton katak, se
karik iha tinan lima tuir mai ne FRETILIN maka sei kaer nafatin
Governu, FRETILIN sei garante katak feto sira sei hetan oportunidade
atu bele ba eskola no universidade.
Kompromisu atu fo bolsa estudu ne hato iha dialogo horas nen nebe
FRETILIN halao ho representantes Partidu nian iha Dili no areas
sirkundantes.
Dr. Alkatiri hatutan tan katak numero ema nebe simu bolsa sei aumenta
tinan-tinan, tuir lukru nebe ita sei hetan hosi ita nia mina rai.
Ne hanesan dalan ida nebe ke ita bele halao, sustentavel non efektivu
atu bele hadiak retensaun, liu-liu iha eskola primaria to universidade
atu garante katak feto sira kompleta sira nia eskola to iha nivel
universidade nian.
Tamba razoens kulturais no finanseirus nebe ladun favorese ba feto
sira atu bele kompleta estudu iha universidade, horas ne daudauk
oportunidade ba labarik mane sira quase barak liu duke feto sira atu
bele estuda iha eskola sekundariou no nivel nebe as liu taan.
Ita labele esklui 50% hosi ita nia populasaun atu partisipa iha
desenvolvimentu sosial, politiku no ekonomiku ita nia rai nian. Buat
ne maka ita halo wainhira ita la buka atu halakon buat hirak nebe
satan netik dalan ba ita nia feto sira atu bele hatudu sira nia
kapasidade nebe bot tebes.
FRETILIN desde uluk kedas maka buka haburas direitus feto nian no
igualdade do generu. Bolsa ne hanesan prova ida taan hosi ami nia
kompromisu ba igualdade de direitu ba feto sira.
Atu hetan Informasaun bele kontaktu:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili) ou haruka email ba:
fretilin.media@gmail.com
Eleisaun Parlamentar 2007
"Defende independensia Timor-Leste nian"
Komunikadu inprensa
12 Junhu 2007
FRETILIN apresenta Programa Bolsa Estudu atu haburas feto nia direitu
Governu FRETILIN sei fo bolsa estudu atu fo aten bot ba feto sira atu
bele kompleta sira nia eskola primaria, sekundaria no universitariu
atu nune bele hasae feto sira nia status.
Atu hahu, programa ne sei fo bolsa lubun bot ida (liu atus ida) ba
distritu idak-idak iha distritu 13 nia laran, hahu hosi tinan oin.
Sekretariu Geral FRETILIN nian, Dr. Mari Alkatiri haton katak, se
karik iha tinan lima tuir mai ne FRETILIN maka sei kaer nafatin
Governu, FRETILIN sei garante katak feto sira sei hetan oportunidade
atu bele ba eskola no universidade.
Kompromisu atu fo bolsa estudu ne hato iha dialogo horas nen nebe
FRETILIN halao ho representantes Partidu nian iha Dili no areas
sirkundantes.
Dr. Alkatiri hatutan tan katak numero ema nebe simu bolsa sei aumenta
tinan-tinan, tuir lukru nebe ita sei hetan hosi ita nia mina rai.
Ne hanesan dalan ida nebe ke ita bele halao, sustentavel non efektivu
atu bele hadiak retensaun, liu-liu iha eskola primaria to universidade
atu garante katak feto sira kompleta sira nia eskola to iha nivel
universidade nian.
Tamba razoens kulturais no finanseirus nebe ladun favorese ba feto
sira atu bele kompleta estudu iha universidade, horas ne daudauk
oportunidade ba labarik mane sira quase barak liu duke feto sira atu
bele estuda iha eskola sekundariou no nivel nebe as liu taan.
Ita labele esklui 50% hosi ita nia populasaun atu partisipa iha
desenvolvimentu sosial, politiku no ekonomiku ita nia rai nian. Buat
ne maka ita halo wainhira ita la buka atu halakon buat hirak nebe
satan netik dalan ba ita nia feto sira atu bele hatudu sira nia
kapasidade nebe bot tebes.
FRETILIN desde uluk kedas maka buka haburas direitus feto nian no
igualdade do generu. Bolsa ne hanesan prova ida taan hosi ami nia
kompromisu ba igualdade de direitu ba feto sira.
Atu hetan Informasaun bele kontaktu:
Jose Teixeira (+670) 728 7080 (Dili) ou haruka email ba:
fretilin.media@gmail.com
terça-feira, 12 de Junho de 2007
Comunicado de Imprensa - Educação "é a espinha dorsal da democracia e do desenvolvimento,"
Vote pela FRETILIN!
Eleições Legislativas de 2007
"Defendemos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de imprensa
11 Junho 2007
Educação "é a espinha dorsal da democracia e do desenvolvimento,"
disse a dirigente da FRETILIN
A FRETILIN, o maior partido político de Timor-Leste, hoje apelou para
os eleitores para reconhecerem os enormes sucessos alcançados no
sector da Educação nos últimos cinco anos e para não se deixarem
enganar por falsas promessas dos lideres da oposição que não têm
nenhuma experiência prática em termos de re-reconstrução do sector de
educação.
"A Educação é a espinha dorsal da democracia e do desenvolvimento, e o
acesso à educação é um direito de todos os cidadãos timorenses" disse
a porta voz da FRETILIN e candidata a deputada, Ilda da Conceição.
Ilda da Conceição ainda era jovem estudante quando começou a
participar na campanha de alfabetização das massas iniciada pela
FRETILIN em 1975. Entre 1975 e 1983, nos primeiros anos da ocupação
Indonésia, foi guerrilheira e uma das responsáveis da organização das
mulheres da FRETILIN, a OPMT. É actualmente Vice-Ministra da Educação
e da Cultura cabendo-lhe a responsabilidade de supervisionar a
educação primária e secundária no Terceiro Governo Constitucional.
O Artigo 59 da Constituição de Timor-Leste diz:
"O Estado reconhece e garante ao cidadão o direito à educação e à cultura,
competindo-lhe criar um sistema público de ensino básico universal,
obrigatório e, na medida das suas possibilidades, gratuito, nos termos
da lei."
"Desde a formação do Governo em 2002 a FRETILIN trabalhou para
implementar este compromisso constitucional ultrapassando enormes
dificuldades", disse Ilda da Conceição. Ela pediu aos eleitores para
recordarem a situação herdada pela FRETILIN:
"Os indonésios e as suas milícias destruíram 90% das escolas primárias
em Timor-Leste depois do referendo de 1999. Um quinto dos professores
primários assim como 90% dos professores do ensino secundário e quase
todos os Gestores das escolas abandonaram o país. A UNTAET começou o
programa de reconstrução em 2000, mas o primeiro e Segundo Governos
Constitucionais, liderados pela FRETILIN, são responsáveis pelos
sucessos desde 2002. Aprovamos a Política Nacional de Educação depois
de termos realizado consultas alargadas a partir do Congresso Nacional
de Educação realizado em Outubro de 2003. Já elaboramos também a Lei
das Bases da Educação".
"Em Outubro de 2005, finalizamos e começamos a implementar o Plano
Estratégico para atingir o Ensino Primário Universal até 2015 ( todas
as crianças em idade escolar deverão estar integradas nas escolas
primárias). O primeiro curriculum Nacional timorense nas nossas duas
línguas oficiais,Tetun e Português, foi finalizado em 2005 e está
agora a ser introduzido em todas as classes de todas as escolas
primárias do país. Estamos agora a elaborar o primeiro curriculum
Timorense para o ensino pré-secundário."
O programa de reabilitação e construção de escolas é um dos nossos
maiores compromissos. Entre 2002 a 2007, foram reabilitadas 327
escolas e construídas de raíz 150 escolas. O governo já atribuiu
fundos para mais 120 projectos de construção e rehabilitação de
escolas a serem implementados anualmente nos próximos anos. Até 2010
todas as escolas em Timor-Leste terão que funcionar sob determinadas
condições. O Governo começou a implementar esta política este ano
concedendo subsidios para pagamento das despesas de manutenção das
escolas.
"O objectivo da FRETILIN é ter escolas de qualidade a distâncias que
permitam às crianças deslocarem a pé" disse Ilda da Conceição. " Mas
temos que planear isto cuidadosamente. Os edifícios escolares devem
durar mais de trinta anos. Sem um planeamento e gestão cuidadosos, o
investimento do capital maior pode levar a desperdícios e corrupção.
É fácil fazer promessas, mas alguém tem que trabalhar para as
implementar."
Mais importante, o Governo da FRETILIN assumiu o compromisso de cobrir
os custos da educação que anteriormente eram suportados pelos país.
Para começar, em 2006, a caixa escolar foi abolida nas escolas
primárias públicas em todo o país e nas escolas secundárias do Estado,
em Díli. A partir de Setembro de 2006, a caixa escolar foi abolida em
todas as escolas públicas do país.
"A abolição do pagamento da caixa escolar vem ao encontro do
compromisso histórico da FRETILIN de que haja igualdade social e
mostra ao país o que se pode fazer quando há uma gestão responsável
dos rendimentos do petróleo" disse Ilda da Conceição.
Em 2006, o governo da FRETILIN introduziu o programa de alimentação
escolar nalgumas escolas de três distritos, designadamente,
Manatuto, Aileu e Viqueque. Há também programs de Alimentação escolar
financiadas pela Organização Mundial de Alimentação (WFO) em Oecusse
e no sub-distrito de Ataúro.
"O programa de distribuição gratuita de uma refeição nas escolas
primárias será implementado a nível nacional no próximo ano," disse
Ilda da Conceição.
A partir de Julho de 2006, o sistema de atribuição de subsídios às
escolas começou a ser implementado para garantir que todas as
famílias possam mandar os seus filhos para a escola. Este sistema
também atribui subsídios para as escolas não governamentais para que a
educação gratuita seja uma realidade para todas as famílias. O
Primeiro Ministro Eng. Estanislau da Silva, reiterou este compromisso
na semana passada, quando afirmou aos meios de informação:
"O Governo está a trabalhar em parceria com a Igreja para abrir mais
escolas secundárias e orgulha-se de poder aumentar o apoio financeiro
à Igreja para gerir as escolas primárias e secundárias Católicas e os
respectivos programas sociais. Também nos comprometemos em financiar
as escolas privadas que são operadas por outras confissões
religiosas."
Mais de mil professores das escolas privadas estão a ser pagas pelo
Governo; o governo também providencia livros, materiais didácticos e
fundos para rehabilitação das escolas privadas.
O Ministério da Educação e Cultura está a criar condicões para
aumentar o envolvimento dos pais na educação das crianças através da
Associações de Pais e Professores. Isto foi inicialmente implementado
no Programa de Escolas Amigas a título experimental com o apoio da
UNICEF. Em cada sub-distrito , há uma Escola Amiga e que funciona como
Centro de Formação para as outras Escolas.
A Ministra da Educação do governo da FRETILIN, Senhora Rosária
Corte-Real, descreveu o programa da seguinte maneira:
"O nosso objectivo é ter Associações de Pais e Professores a operar em
todas as escolas primárias públicas no final de 2008, para aumentar o
envolvimento dos pais e da comunidade na educação das suas crianças.
Também vamos continuar a desenvolver os conselhos de estudantes do
ensino secundário para que a juventude possa participar na tomada de
decisões."
A Ministra da Educação, Rosária Corte-Real acrescentou: "O governo
embarcou num programa ambicioso de formação contínua de professores
em exercício, dos níveis primário, pre-secundário e secundário através
do Centro de Formação Contínua dos Professores. No âmbito da
Cooperação Bilateral com Portugal, cerca de 800 professores
terminarão este ano os seus respectivos cursos. O governo da FRETILIN
está a preparar o curriculum de formação dos professores do ensino
secundário com o apoio da UNTL."
Para mas informacao:
Jose Teixeia (+670) 728 7080, fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Eleições Legislativas de 2007
"Defendemos a independência de Timor-Leste"
Comunicado de imprensa
11 Junho 2007
Educação "é a espinha dorsal da democracia e do desenvolvimento,"
disse a dirigente da FRETILIN
A FRETILIN, o maior partido político de Timor-Leste, hoje apelou para
os eleitores para reconhecerem os enormes sucessos alcançados no
sector da Educação nos últimos cinco anos e para não se deixarem
enganar por falsas promessas dos lideres da oposição que não têm
nenhuma experiência prática em termos de re-reconstrução do sector de
educação.
"A Educação é a espinha dorsal da democracia e do desenvolvimento, e o
acesso à educação é um direito de todos os cidadãos timorenses" disse
a porta voz da FRETILIN e candidata a deputada, Ilda da Conceição.
Ilda da Conceição ainda era jovem estudante quando começou a
participar na campanha de alfabetização das massas iniciada pela
FRETILIN em 1975. Entre 1975 e 1983, nos primeiros anos da ocupação
Indonésia, foi guerrilheira e uma das responsáveis da organização das
mulheres da FRETILIN, a OPMT. É actualmente Vice-Ministra da Educação
e da Cultura cabendo-lhe a responsabilidade de supervisionar a
educação primária e secundária no Terceiro Governo Constitucional.
O Artigo 59 da Constituição de Timor-Leste diz:
"O Estado reconhece e garante ao cidadão o direito à educação e à cultura,
competindo-lhe criar um sistema público de ensino básico universal,
obrigatório e, na medida das suas possibilidades, gratuito, nos termos
da lei."
"Desde a formação do Governo em 2002 a FRETILIN trabalhou para
implementar este compromisso constitucional ultrapassando enormes
dificuldades", disse Ilda da Conceição. Ela pediu aos eleitores para
recordarem a situação herdada pela FRETILIN:
"Os indonésios e as suas milícias destruíram 90% das escolas primárias
em Timor-Leste depois do referendo de 1999. Um quinto dos professores
primários assim como 90% dos professores do ensino secundário e quase
todos os Gestores das escolas abandonaram o país. A UNTAET começou o
programa de reconstrução em 2000, mas o primeiro e Segundo Governos
Constitucionais, liderados pela FRETILIN, são responsáveis pelos
sucessos desde 2002. Aprovamos a Política Nacional de Educação depois
de termos realizado consultas alargadas a partir do Congresso Nacional
de Educação realizado em Outubro de 2003. Já elaboramos também a Lei
das Bases da Educação".
"Em Outubro de 2005, finalizamos e começamos a implementar o Plano
Estratégico para atingir o Ensino Primário Universal até 2015 ( todas
as crianças em idade escolar deverão estar integradas nas escolas
primárias). O primeiro curriculum Nacional timorense nas nossas duas
línguas oficiais,Tetun e Português, foi finalizado em 2005 e está
agora a ser introduzido em todas as classes de todas as escolas
primárias do país. Estamos agora a elaborar o primeiro curriculum
Timorense para o ensino pré-secundário."
O programa de reabilitação e construção de escolas é um dos nossos
maiores compromissos. Entre 2002 a 2007, foram reabilitadas 327
escolas e construídas de raíz 150 escolas. O governo já atribuiu
fundos para mais 120 projectos de construção e rehabilitação de
escolas a serem implementados anualmente nos próximos anos. Até 2010
todas as escolas em Timor-Leste terão que funcionar sob determinadas
condições. O Governo começou a implementar esta política este ano
concedendo subsidios para pagamento das despesas de manutenção das
escolas.
"O objectivo da FRETILIN é ter escolas de qualidade a distâncias que
permitam às crianças deslocarem a pé" disse Ilda da Conceição. " Mas
temos que planear isto cuidadosamente. Os edifícios escolares devem
durar mais de trinta anos. Sem um planeamento e gestão cuidadosos, o
investimento do capital maior pode levar a desperdícios e corrupção.
É fácil fazer promessas, mas alguém tem que trabalhar para as
implementar."
Mais importante, o Governo da FRETILIN assumiu o compromisso de cobrir
os custos da educação que anteriormente eram suportados pelos país.
Para começar, em 2006, a caixa escolar foi abolida nas escolas
primárias públicas em todo o país e nas escolas secundárias do Estado,
em Díli. A partir de Setembro de 2006, a caixa escolar foi abolida em
todas as escolas públicas do país.
"A abolição do pagamento da caixa escolar vem ao encontro do
compromisso histórico da FRETILIN de que haja igualdade social e
mostra ao país o que se pode fazer quando há uma gestão responsável
dos rendimentos do petróleo" disse Ilda da Conceição.
Em 2006, o governo da FRETILIN introduziu o programa de alimentação
escolar nalgumas escolas de três distritos, designadamente,
Manatuto, Aileu e Viqueque. Há também programs de Alimentação escolar
financiadas pela Organização Mundial de Alimentação (WFO) em Oecusse
e no sub-distrito de Ataúro.
"O programa de distribuição gratuita de uma refeição nas escolas
primárias será implementado a nível nacional no próximo ano," disse
Ilda da Conceição.
A partir de Julho de 2006, o sistema de atribuição de subsídios às
escolas começou a ser implementado para garantir que todas as
famílias possam mandar os seus filhos para a escola. Este sistema
também atribui subsídios para as escolas não governamentais para que a
educação gratuita seja uma realidade para todas as famílias. O
Primeiro Ministro Eng. Estanislau da Silva, reiterou este compromisso
na semana passada, quando afirmou aos meios de informação:
"O Governo está a trabalhar em parceria com a Igreja para abrir mais
escolas secundárias e orgulha-se de poder aumentar o apoio financeiro
à Igreja para gerir as escolas primárias e secundárias Católicas e os
respectivos programas sociais. Também nos comprometemos em financiar
as escolas privadas que são operadas por outras confissões
religiosas."
Mais de mil professores das escolas privadas estão a ser pagas pelo
Governo; o governo também providencia livros, materiais didácticos e
fundos para rehabilitação das escolas privadas.
O Ministério da Educação e Cultura está a criar condicões para
aumentar o envolvimento dos pais na educação das crianças através da
Associações de Pais e Professores. Isto foi inicialmente implementado
no Programa de Escolas Amigas a título experimental com o apoio da
UNICEF. Em cada sub-distrito , há uma Escola Amiga e que funciona como
Centro de Formação para as outras Escolas.
A Ministra da Educação do governo da FRETILIN, Senhora Rosária
Corte-Real, descreveu o programa da seguinte maneira:
"O nosso objectivo é ter Associações de Pais e Professores a operar em
todas as escolas primárias públicas no final de 2008, para aumentar o
envolvimento dos pais e da comunidade na educação das suas crianças.
Também vamos continuar a desenvolver os conselhos de estudantes do
ensino secundário para que a juventude possa participar na tomada de
decisões."
A Ministra da Educação, Rosária Corte-Real acrescentou: "O governo
embarcou num programa ambicioso de formação contínua de professores
em exercício, dos níveis primário, pre-secundário e secundário através
do Centro de Formação Contínua dos Professores. No âmbito da
Cooperação Bilateral com Portugal, cerca de 800 professores
terminarão este ano os seus respectivos cursos. O governo da FRETILIN
está a preparar o curriculum de formação dos professores do ensino
secundário com o apoio da UNTL."
Para mas informacao:
Jose Teixeia (+670) 728 7080, fretilin.media@gmail.com
www.timortruth.com, www.fretilin-rdtl.blogspot.com
Subscrever:
Mensagens (Atom)
